Shloka 12
Dvaipāyana-hrade Duryodhanasya Māyā — Yudhiṣṭhirasya Dharmoktiḥ (Śalya-parva, Adhyāya 30)
तेषामपि बल सर्व हत॑ दुर्योधन त्वया,अस्माभिरपि गुप्तस्य तस्मादुत्तिष्ठ भारत । “प्रजानाथ दुर्योधन! भरतनन्दन! तुमने भी तो पाण्डवोंकी सारी सेनाका संहार कर डाला है। वहाँ जो सैनिक शेष रह गये हैं, वे भी बहुत घायल हो चुके हैं; अतः जब तुम हमारेद्वारा सुरक्षित होकर उनपर आक्रमण करोगे तो वे तुम्हारा वेग नहीं सह सकेंगे; इसलिये तुम युद्धके लिये उठो'
teṣām api balaṁ sarvaṁ hataṁ duryodhana tvayā | asmābhir api guptasya tasmād uttiṣṭha bhārata ||
ಅವರು ಹೇಳಿದರು—“ದುರ್ಯೋಧನನೇ! ನೀನು ಅವರ ಬಲವನ್ನೆಲ್ಲ ನಾಶಮಾಡಿದ್ದೀಯ. ಅಲ್ಲಿ ಉಳಿದವರೂ ಭಾರೀ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಮ್ಮ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ, ಹೇ ಭಾರತವಂಶಜನೇ, ಎದ್ದೇಳಿ ದಾಳಿ ಮಾಡು—ಅವರು ನಿನ್ನ ವೇಗವನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರರು.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse illustrates how persuasive counsel in war can normalize destruction: victory is framed as feasible because the enemy is weakened and the leader is ‘protected.’ Ethically, it highlights the momentum of adharma—confidence built on slaughter and opportunism rather than restraint or reconciliation.
Sañjaya urges Duryodhana to rise and attack, arguing that Duryodhana has already annihilated the enemy’s strength and that the remaining fighters are badly wounded; with support and protection from his side, Duryodhana’s charge should be irresistible.