Shloka 26
Devanagari script
निपात्यमाने तु तदा गजेन्द्रे हाहाकृते तव पुत्रस्य सैन्ये । स शाल्वराजस्य शिनिप्रवीरो जहार भल्लेन शिर: शितेन,जब वह गजराज गिराया जाने लगा, उस समय आपके पुत्रकी सेनामें हाहाकार मच गया। इतनेहीमें शिनिवंशके प्रमुख वीर सात्यकिने एक तीखे भल्लसे शाल्वराजका सिर काट दिया
Translation
ಗಜೇಂದ್ರನು ಕುಸಿಯತೊಡಗಿದಾಗ ನಿಮ್ಮ ಪುತ್ರನ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಹಾಕಾರ ಎದ್ದಿತು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಶಿನಿವಂಶದ ಪ್ರಮುಖ ವೀರ ಸಾತ್ಯಕಿಯು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಭಲ್ಲದಿಂದ ಶಾಲ್ವರಾಜನ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು।
Word by Word
निपात्यमानेwhile being felled/caused to fall
निपात्यमाने:
Adhikarana
TypeVerb
Rootनिपातय् (णिच्) < निपत्
Formpresent passive participle, masculine, locative, singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
तदाthen/at that time
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
गजेन्द्रेin/when the lord of elephants (great elephant)
गजेन्द्रे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootगजेन्द्र
Formmasculine, locative, singular
हाहाकृतेwhen there was a cry of 'hā hā' (uproar)
हाहाकृते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootहाहाकृत
Formneuter, locative, singular
तवof you/your
तव:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Formgenitive, singular
पुत्रस्यof (your) son
पुत्रस्य:
TypeNoun
Rootपुत्र
Formmasculine, genitive, singular
सैन्येin the army
सैन्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसैन्य
Formneuter, locative, singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine, nominative, singular
शाल्वराजस्यof the king of Śālva
शाल्वराजस्य:
TypeNoun
Rootशाल्वराज
Formmasculine, genitive, singular
शिनिप्रवीरःthe foremost hero of the Śini (race)
शिनिप्रवीरः:
Karta
TypeNoun
Rootशिनिप्रवीर
Formmasculine, nominative, singular
जहारtook away/removed (cut off)
जहार:
TypeVerb
Rootहृ
Formliṭ (perfect), 3rd, singular, parasmaipada
भल्लेनwith a bhalla-arrow
भल्लेन:
Karana
TypeNoun
Rootभल्ल
Formmasculine, instrumental, singular
शिरःhead
शिरः:
Karma
TypeNoun
Rootशिरस्
Formneuter, accusative, singular
शितेनsharp
शितेन:
Karana
TypeAdjective
Rootशित
Formmasculine, instrumental, singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes