Shloka 38
Śalya–Yudhiṣṭhira Duel and the Discharge of the Śakti (शल्यवधप्रसङ्गः)
Devanagari script
तदा<5<सीत् तुमुल॑ युद्ध पुनरेव जयैषिणाम् । तावकानां परेषां च राजन दुर्मन्त्रिते तव,नरेश्वरर फिर विजयकी अभिलाषा रखनेवाले आपके और शत्रुपक्षके योद्धाओंमें उस समय घोर संग्राम छिड़ गया, जो आपकी कुमन्त्रणाका परिणाम था
Transliteration
tadā sīt tumulaṁ yuddhaṁ punar eva jayaiṣiṇām | tāvakānāṁ pareṣāṁ ca rājan durmantrite tava ||
Translation
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಅಂದು, ರಾಜನೇ, ಜಯವನ್ನು ಬಯಸಿದ ನಿನ್ನವರೂ ಪರಪಕ್ಷದವರೂ ನಡುವೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಭೀಕರವಾದ, ಗದ್ದಲಮಯ ಯುದ್ಧ ಉಕ್ಕಿಬಂದಿತು—ಅದು ನಿನ್ನ ದುರ್ಮಂತ್ರಣೆಯ ಕಹಿ ಫಲವಾಗಿತ್ತು.
Word by Word
तदाthen
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
आसीत्was/occurred
आसीत्:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ् (imperfect), 3, singular, parasmaipada
तुमुलम्tumultuous, fierce
तुमुलम्:
TypeAdjective
Rootतुमुल
Formneuter, nominative, singular
युद्धम्battle
युद्धम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुद्ध
Formneuter, nominative, singular
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
जयैषिणाम्of those desiring victory
जयैषिणाम्:
TypeNoun
Rootजयैषिन्
Formmasculine, genitive, plural
तावकानाम्of your (men)
तावकानाम्:
TypeAdjective
Rootतावक
Formmasculine, genitive, plural
परेषाम्of the others/enemies
परेषाम्:
TypeAdjective
Rootपर
Formmasculine, genitive, plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
Formmasculine, vocative, singular
दुर्मन्त्रितेin (your) ill-counsel/evil counsel
दुर्मन्त्रिते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदुर्मन्त्रित
Formneuter, locative, singular
तवof you/your
तव:
TypePronoun
Rootयुष्मद् (त्वद्)
Formgenitive, singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaR
rājan (Dhṛtarāṣṭra, implied)T
tāvakāḥ (Kauravas, implied)P
pare (opposing army—Pāṇḍavas and allies, implied)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes