Shloka 5
Adhyāya 14: Śalya’s Missile-Pressure and the Pāṇḍava Convergence (शल्यस्य शरवर्षम्)
अयोधयन्त समरे परिवार्य महारथा: । समरांगणमें द्रोणपुत्रको आगे करके कौरव महारथी अर्जुनको रथसमूहसे घेरकर उनके साथ युद्ध करने लगे ।। तैस्तु क्षिप्ता: शरा राजन् कार्तस्वरविभूषिता:
sañjaya uvāca |
ayodhayanta samare parivārya mahārathāḥ |
samarāṅgaṇe droṇaputraṃ agre kṛtvā kauravā mahārathino 'rjunaṃ rathasamūhena gherayitvā tena saha yuddham akurvan ||
tais tu kṣiptāḥ śarā rājan kārtasvaravibhūṣitāḥ |
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಮಹಾರಥರು ಸಮರದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದಲೂ ಸುತ್ತುವರಿದು ಯುದ್ಧಮಾಡತೊಡಗಿದರು. ರಣಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ದ್ರೋಣಪುತ್ರನನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕೌರವ ಮಹಾರಥರು ರಥಸಮೂಹದಿಂದ ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಪರಿವೃತಗೊಳಿಸಿ ಅವನೊಡನೆ ಸಮರಕ್ಕೆ ಇಳಿದರು. ಆಗ, ಓ ರಾಜನೇ, ಅವರು ಎಸೆದ ಸ್ವರ್ಣಾಲಂಕೃತ ಶರಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹಾರಿಬಂದು, ವಲಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಆ ಏಕೈಕ ಲಕ್ಷ್ಯದ ಮೇಲೆ ಯುದ್ಧದ ಒತ್ತಡವನ್ನೂ ಭಯಾನಕ ಸಂಕಟವನ್ನೂ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how warfare amplifies through collective strategy—many elite warriors coordinating to isolate a single opponent. Ethically, it underscores the Mahābhārata’s recurring tension between martial skill and the moral weight of escalating violence: tactical success can come through concentration of force, yet it also intensifies harm and tests the boundaries of kṣatriya conduct.
Sanjaya reports that the Kaurava great chariot-warriors, with Aśvatthāmā placed at the front, surround Arjuna with a formation of chariots and attack him. They shower him with arrows, described as gold-adorned, emphasizing both the ferocity and the martial splendor of the assault.