Shloka 41
शल्यपर्वणि प्रथमाध्यायः — Karṇa-vadha-anantaraṃ Śalya-niyogaḥ, Saṃjayasya Dhṛtarāṣṭra-nivedanam
निपपात महाराज शोकव्यसनकर्षित: । महाराज! उनके गिरते ही महायशस्वी विदुरजी भी शोकसंतापसे दुर्बल हो धड़ामसे गिर पड़े || ४० $ ।। गान्धारी च नृपश्रेष्ठ सर्वाश्ष कुरुपोषित:,प्रलापयुक्त महति चित्रन्यस्तं पटे यथा । नृपश्रेष्ठ॒ उस समय वह क्रूरतापूर्ण वचन सुनकर कुरुकुलकी समस्त स्त्रियाँ और गान्धारी देवी सहसा पृथ्वीपर गिर गयीं, राजपरिवारके सभी लोग अपनी सुध-बुध खोकर धरतीपर गिर पड़े और प्रलाप करने लगे। वे ऐसे जान पड़ते थे मानो विशाल पटपर अंकित किये गये चित्र हों
vaiśampāyana uvāca |
ni papāta mahārāja śoka-vyasana-karṣitaḥ |
viduro 'pi mahāyaśāḥ patita-mātre nṛpasya śoka-santāpa-durbalaḥ dharaṇyāṃ nipapāta |
gāndhārī ca nṛpaśreṣṭha sarvāś ca kuru-poṣitāḥ |
krūra-vākya-śravaṇāt sahasā pṛthivyāṃ nipetuḥ prajāḥ ca rāja-kula-sambandhinaḥ sarve moha-samāvṛtāḥ pralāpa-yuktā babhūvuḥ |
te mahati paṭe citra-nyastā iva dṛśyante |
ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ರಾಜನೇ, ಶೋಕವೂ ವಿಪತ್ತೂ ಒತ್ತಿಹಾಕಿ ಕ್ಷೀಣನಾದ ಅವನು ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದುಬಿಟ್ಟನು. ಅವನು ಬಿದ್ದ ತಕ್ಷಣವೇ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯಾದ ವಿದುರನೂ ಶೋಕಸಂತಾಪದಿಂದ ಬಲಹೀನನಾಗಿ ಭಾರವಾಗಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಕುಸಿದನು. ಗಾಂಧಾರಿಯೂ ಕೂರುವಂಶದ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಆ ಕ್ರೂರ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಸಹಸಾ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದರು; ರಾಜಕುಲದವರೆಲ್ಲರೂ ಚೇತನೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು ಅಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಮಹಾ ಪಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರೂಪಗಳಂತೆ—ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿ, ಶೋಕದಿಂದ ಸ್ಥಂಭಿತರಾಗಿ—ಕಾಣಿಸಿದರು.
वैशम्पायन उवाच