Shloka 283
Sauptika Parva, Adhyaya 8 — Dhṛṣṭadyumna-vadha and the Camp’s Nocturnal Rout
सहितै रक्षिश्रि: सर्वे: प्राणेदुर्योषितस्तदा । महारथी द्रोणपुत्रके वहाँसे हट जानेपर एकत्र हुए सम्पूर्ण रक्षकोंसहित धृष्टद्युम्नकी रानियाँ फ़ूट-फ़ूटकर रोने लगीं
sa-hitai rakṣiśriḥ sarvaiḥ prāṇedur yoṣitas tadā | mahārathī droṇaputrake vahāṁse haṭa jānepara ekatra huye sampūrṇa rakṣakoṁsahit dhṛṣṭadyumnakī rāniyāṁ phūṭ-phūṭkar rone lagīṁ
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಆಗ ಎಲ್ಲ ರಕ್ಷಕರೊಡನೆ ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಶೋಕದಿಂದ ಆವರಿತರಾದರು. ದ್ರೋಣಪುತ್ರನಾದ ಮಹಾರಥಿ ಅಲ್ಲಿ നിന്ന് ಹಿಂತಿರುಗಿದ ಬಳಿಕ, ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನ ರಾಣಿಯರು ಸಮಸ್ತ ರಕ್ಷಕರೊಡನೆ ಸೇರಿ ಅತಿಯಾಗಿ ಅಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the ethical residue of war: even when warriors act and move on, the suffering falls heavily on non-combatants—here, the royal women—highlighting the human cost that persists beyond the battlefield.
After Droṇa’s son (Aśvatthāmā) leaves the spot, Dhṛṣṭadyumna’s queens, accompanied by the guards, gather together and break into intense mourning, indicating the immediate emotional aftermath of the night’s violence in the Sauptika episode.