Shloka 20
Adhyaya 11 — Draupadī’s Grief, Demand for Justice, and Bhīma’s Departure
“कल्याणि! द्रोणकुमार तो यहाँसे भागकर दुर्गम वनमें चला गया है। शोभने! यदि उसे युद्धमें मार गिराया जाय तो भी तुम्हें इसका विश्वास कैसे होगा?” ।।
kalyāṇi! droṇakumāraḥ sa ihāto bhāgya durgamaṁ vanam upagataḥ. śobhane! yadi sa yuddhe nihanyeta, tathāpi tasminn asya viśvāsaḥ kathaṁ te bhavet? || draupady uvāca: droṇaputrasya sahajaḥ maṇiḥ śirasi me śrutaḥ. nihatya saṅkhye taṁ pāpaṁ paśyeyaṁ maṇim āhṛtam.
ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— ಕಲ್ಯಾಣಿ! ದ್ರೋಣಪುತ್ರನು ಇಲ್ಲಿಂದ ಓಡಿ ದುರ್ಗಮವಾದ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದಾನೆ. ಶೋಭನೆ! ಅವನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹತನಾದರೂ, ಅದನ್ನು ನೀ ಹೇಗೆ ನಿಶ್ಚಯಿಸುವೆ? ದ್ರೌಪದಿ ಹೇಳಿದಳು— ದ್ರೋಣಪುತ್ರನ ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿ ಒಂದು ಮಣಿ ಇದೆ ಎಂದು ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಆ ಪಾಪಿಯನ್ನು ರಣದಲ್ಲಿ ಸಂಹರಿಸಿ ಆ ಮಣಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತಂದು ತೋರಿಸಿದರೆ, ನಾನು ಅದನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇನೆ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
In the chaos of war and its aftermath, moral claims and decisions often hinge on verifiable proof. The passage highlights the ethical tension between the desire for retribution and the need for certainty—Draupadī seeks an unmistakable sign (the inborn jewel) rather than relying on mere report.
Vaiśampāyana reports that Droṇa’s son has escaped into a difficult forest, making his fate uncertain. Draupadī responds that she has heard he bears a birth-jewel on his head, and she would accept his death as certain only if that jewel is brought back from the battlefield.