Shloka 35
अध्याय १ — न्यग्रोधवनोपवेशनम् तथा द्रौणिनिश्चयः
Night at the Banyan and Drauṇi’s Resolve
Devanagari script
वीक्षमाणो वनोद्देशं नानासत्त्वैर्निषेवितम् । अपश्यत महाबाहुर्न्यग्रोधं वायसैर्युतम्,नाना प्रकारके जीव-जन्तुओंसे सेवित वनस्थलीका निरीक्षण करते हुए महाबाहु अश्व॒ृत्थामाने कौओंसे भरे हुए वटवृक्षपर दृष्टिपात किया
Transliteration
vīkṣamāṇo vanoddeśaṃ nānāsattvair niṣevitam | apaśyata mahābāhur nyagrodhaṃ vāyasair yutam ||
Translation
ನಾನಾವಿಧ ಜೀವಜಂತುಗಳಿಂದ ಸೇವಿತವಾದ ಅರಣ್ಯಭಾಗವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಾಬಾಹು ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ಕಾಗೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದ ಒಂದು ಆಲದ ಮರವನ್ನು ಕಂಡನು.
Word by Word
वीक्षमाणःlooking, observing
वीक्षमाणः:
Karta
TypeVerb
Rootवीक्ष्
Formशतृ (वर्तमान कृदन्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वन-उद्देशम्a region/tract of forest
वन-उद्देशम्:
Karma
TypeNoun
Rootवनोद्देश
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
नाना-सत्त्वैःby various creatures
नाना-सत्त्वैः:
Karana
TypeNoun
Rootसत्त्व
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
निषेवितम्inhabited, frequented
निषेवितम्:
Karma
TypeVerb
Rootनि-सेव्
Formक्त (भूतकर्मणि कृदन्त), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अपश्यत्saw
अपश्यत्:
Karta
TypeVerb
Rootदृश्
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथम, एकवचन, परस्मैपद
महाबाहुःthe mighty-armed (hero)
महाबाहुः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहाबाहु
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
न्यग्रोधम्a banyan tree
न्यग्रोधम्:
Karma
TypeNoun
Rootन्यग्रोध
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वायसैःby crows
वायसैः:
Karana
TypeNoun
Rootवायस
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
युतम्joined with, accompanied by
युतम्:
Karma
TypeVerb
Rootयु
Formक्त (भूतकर्मणि कृदन्त), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaA
AśvatthāmāF
forest tract (vanoddeśa)B
banyan tree (nyagrodha)C
crows (vāyasa)V
various creatures (nānāsattva)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes