Shloka 12
भारत! राजा युधिष्ठिर आपके पुत्रोंपर सदा दयाभाव बनाये रखते थे, किंतु इन्होंने छलपूर्ण जूएका आश्रय लेकर उन्हें राज्यसे वंचित किया है, इससे उनके मनमें बड़ा क्रोध है और इसीलिये वे अपनी आँखोंको नहीं खोलते हैं ।। नाहं जन निर्दहेयं दृष्टवा घोरेण चक्षुषा | स पिधाय मुखं राजा तस्माद् गच्छति पाण्डव:,“मैं भयानक दृष्टिसे देखकर किसी (निरपराधी) मनुष्यको भस्म न कर डालूँ' इसी भयसे पाण्डुपुत्र राजा युधिष्ठिर अपना मुँह ढँककर जा रहे हैं
bhārata! rājā yudhiṣṭhira āpake putroṃ para sadā dayābhāva banāye rakhate the, kintu inhoṃne chalapūrṇa jūe kā āśraya lekar unheṃ rājyase vañcita kiyā hai; isase unake manameṃ baṛā krodha hai, aur isīliye ve apanī āṅkhoṃ ko nahīṃ kholate haiṃ. || nāhaṃ janaṃ nirdaheyaṃ dṛṣṭvā ghoreṇa cakṣuṣā | sa pidhāya mukhaṃ rājā tasmād gacchati pāṇḍavaḥ ||
ವಿದುರನು ಹೇಳಿದನು—ಭಾರತ (ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ)! ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ನಿಮ್ಮ ಪುತ್ರರ ಮೇಲೆ ಸದಾ ದಯಾಭಾವವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದನು; ಆದರೆ ಅವರು ಕಪಟ ಜೂಜಿನ ಆಶ್ರಯದಿಂದ ಅವನನ್ನು ರಾಜ್ಯದಿಂದ ವಂಚಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ಅವನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಭೀಕರ ಕ್ರೋಧ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನೂ ತೆರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ‘ಭಯಾನಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿ ಯಾವುದಾದರೂ ನಿರ್ದೋಷಿಯನ್ನು ಭಸ್ಮ ಮಾಡಿಬಿಡಬಾರದು’ ಎಂಬ ಭಯದಿಂದ ಪಾಂಡವ ರಾಜನು ಮುಖ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಸಾಗುತ್ತಾನೆ.
विदुर उवाच
Educational Q&A
Even righteous people can be driven to intense anger by injustice, but dharma demands restraint: Yudhiṣṭhira fears that an uncontrolled, wrathful gaze might harm the innocent, so he deliberately limits his own power by covering his face.
Vidura explains to Dhṛtarāṣṭra that the Kauravas used deceit in the dice-game to strip Yudhiṣṭhira of his kingdom. Yudhiṣṭhira’s suppressed fury is so great that he avoids opening his eyes, covering his face as he departs, lest his anger cause unintended destruction.