Shloka 17
Dhṛtarāṣṭra–Saṃjaya Saṃvāda: Anuśocana, Nimittāni, and Vidura’s Warning
Devanagari script
निवार्य च महाबाहुं कोपसंरक्तलोचनम् | पितरं समुपातिष्ठद् धृतराष्ट्र कृताञ्जलि:,उस समय महाबाहु भीमके नेत्र क्रोधसे लाल हो रहे थे। उन्हें रोककर राजा युधिष्ठिर हाथ जोड़े हुए अपने ताऊ महाराज धृतराष्ट्रके पास गये
Transliteration
nivārya ca mahābāhuṁ kopasaṁraktalocanam | pitaraṁ samupātiṣṭhad dhṛtarāṣṭra kṛtāñjaliḥ ||
Translation
ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಮಹಾಬಾಹು ಭೀಮನನ್ನು ತಡೆದು, ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಕೃತಾಂಜಲಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ಹಿರಿಯನಾದ ರಾಜ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅವನ ಮುಂದೆ ನಿಂತನು.
Word by Word
निवार्यhaving restrained/stopped
निवार्य:
TypeVerb
Rootनि-√वृ (वारयति)
Formक्त्वा-प्रत्यय (absolutive/gerund), परस्मैपद-प्रयोग (causative sense)
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
महाबाहुम्the mighty-armed one (Bhima)
महाबाहुम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहाबाहु
FormMasculine, Accusative, Singular
कोपसंरक्तलोचनम्whose eyes were reddened with anger
कोपसंरक्तलोचनम्:
TypeAdjective
Rootकोप-संरक्त-लोचन
FormMasculine, Accusative, Singular
पितरम्the father/elder (here: the elder king)
पितरम्:
Karma
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Accusative, Singular
समुपातिष्ठत्approached/attended upon
समुपातिष्ठत्:
TypeVerb
Rootसम्-उप-√स्था (तिष्ठति)
FormImperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada
धृतराष्ट्रम्Dhritarashtra
धृतराष्ट्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootधृतराष्ट्र
FormMasculine, Accusative, Singular
कृताञ्जलिःwith hands joined (in reverence)
कृताञ्जलिः:
Karta
TypeAdjective
Rootकृत-अञ्जलि
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
भीम उवाच
Characters & Entities
B
BhīmaY
YudhiṣṭhiraD
DhṛtarāṣṭraVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes