Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

सभा-पर्यवसान-प्रस्थानवचनम् | Counsel at the Point of Departure

पहले राजभवनमें रहते हुए जिसे वायु तथा सूर्य भी नहीं देख पाते थे, वही मैं आज इस सभाके भीतर महान्‌ जनसमुदायमें आकर सबके नेत्रोंकी लक्ष्य बन गयी हूँ ।। यां न मृष्यन्ति वातेन स्पृश्यमानां गृहे पुरा । स्पृश्यमानां सहन्तेड्द्य पाण्डवास्तां दुरात्मना,पहले अपने महलमें रहते समय जिसका वायुद्वारा स्पर्श भी पाण्डवोंको सहन नहीं होता था, उसी मुझ द्रौपदीका यह दुरात्मा दुःशासन भरी सभामें स्पर्श कर रहा है, तो भी आज ये पाण्डुकुमार सह रहे हैं

yāṁ na mṛṣyanti vātena spṛśyamānāṁ gṛhe purā | spṛśyamānāṁ sahante ’dya pāṇḍavās tāṁ durātmanā ||

ಹಿಂದೆ ರಾಜಭವನದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ ಅವಳ ಮೇಲೆ ಗಾಳಿಯ ಸ್ಪರ್ಶವೂ ಆಗುವುದನ್ನು ಪಾಂಡವರು ಸಹಿಸಲಿಲ್ಲ; ಇಂದು ಅದೇ ಅವಳನ್ನು ಈ ಸಭೆಯಲ್ಲೇ ಒಬ್ಬ ದುಷ್ಟನು ಕೈಯಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ—ಆದರೂ ಪಾಂಡುಪುತ್ರರು ಸಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ದೃಶ್ಯ ರಾಜಧರ್ಮ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾಕರ್ತವ್ಯದ ಕುಸಿತವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ: ಹಿರಿಯರು ಮತ್ತು ರಾಜರು ಎದುರಲ್ಲೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅವಮಾನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ; ರಕ್ಷಿಸಬೇಕಾದವರು ಬಂಧನದಿಂದ ಮೌನವಾಗಿದ್ದಾರೆ.

याम्whom/which (f.)
याम्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormFeminine, Accusative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
मृष्यन्तिthey tolerate/endure
मृष्यन्ति:
TypeVerb
Rootमृष्
FormPresent (Lat), 3rd, Plural, Parasmaipada
वातेनby the wind
वातेन:
Karana
TypeNoun
Rootवात
FormMasculine, Instrumental, Singular
स्पृश्यमानाम्being touched
स्पृश्यमानाम्:
TypeParticiple
Rootस्पृश्
FormFeminine, Accusative, Singular, Present passive participle
गृहेin the house/palace
गृहे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootगृह
FormNeuter, Locative, Singular
पुराformerly/earlier
पुरा:
TypeIndeclinable
Rootपुरा
स्पृश्यमानाम्being touched
स्पृश्यमानाम्:
TypeParticiple
Rootस्पृश्
FormFeminine, Accusative, Singular, Present passive participle
सहन्तेthey endure/tolerate
सहन्ते:
TypeVerb
Rootसह्
FormPresent (Lat), 3rd, Plural, Atmanepada
अद्यtoday/now
अद्य:
TypeIndeclinable
Rootअद्य
पाण्डवाःthe Pandavas
पाण्डवाः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Nominative, Plural
ताम्her/that (f.)
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Accusative, Singular
दुरात्मनाby the wicked one
दुरात्मना:
Karana
TypeNoun
Rootदुरात्मन्
FormMasculine, Instrumental, Singular

वैशम्पायन उवाच

D
Draupadī
P
Pāṇḍavas
D
Duḥśāsana
S
sabha (royal assembly)
R
rājabhavana/gṛha (royal palace)