Shloka 53
पुनर्द्यूत-समाह्वानम्
Renewed Summons to the Dice-Game and Exile Wager
(न सा सभा यत्र न सन्ति वृद्धा नते वृद्धा ये न वदन्ति धर्मम् नासौ धर्मों यत्र न सत्यमस्ति न तत् सत्यं यच्छलेनानुविद्धम् ।।) वह सभा नहीं है जहाँ वृद्ध पुरुष न हों, वे वृद्ध नहीं हैं जो धर्मकी बात न बतावें, वह धर्म नहीं है जिसमें सत्य न हो और वह सत्य नहीं है जो छलसे युक्त हो। वैशम्पायन उवाच तथा ब्रुवन्तीं करुणं रुदन्ती- मवेक्षमाणां कृपणान् पतींस्तान् । दुःशासन: परुषाण्यप्रियाणि वाक्यान्युवाचामधुराणि चैव,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! इस प्रकार द्रौपदी करुणस्वरमें बोलकर रोती हुई अपने दीन पतियोंकी ओर देखने लगी। उस समय दुःशासनने उसके प्रति कितने ही अप्रिय कठोर एवं कटुवचन कहे
na sā sabhā yatra na santi vṛddhā
nate vṛddhā ye na vadanti dharmam |
nāsau dharmo yatra na satyam asti
na tat satyaṃ yac chale'nanuviddham ||
vaiśampāyana uvāca |
tathā bruvantīṃ karuṇaṃ rudantīm
avekṣamāṇāṃ kṛpaṇān patīṃs tān |
duḥśāsanaḥ paruṣāṇy apriyāṇi
vākyāny uvāca amadhurāṇi caiva ||
“ವೃದ್ಧರು ಇಲ್ಲದ ಸ್ಥಳವು ಸಭೆಯಲ್ಲ; ಧರ್ಮವನ್ನು ಹೇಳದವರು ನಿಜವಾದ ವೃದ್ಧರಲ್ಲ. ಸತ್ಯವಿಲ್ಲದದ್ದು ಧರ್ಮವಲ್ಲ; ಛಲದಿಂದ ಕಲుషಿತವಾದದ್ದು ಸತ್ಯವಲ್ಲ.” ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಜನಮೇಜಯ! ದ್ರೌಪದಿ ಹೀಗೆ ಕರುಣಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾ ಅಳುತ್ತಾ, ತನ್ನ ದೀನ ಪತಿಗಳ ಕಡೆ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಆಗ ದುಃಶಾಸನನು ಅವಳಿಗೆ ಅನೇಕ ಅಪ್ರಿಯ, ಕಠೋರ, ಕಟುವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
वैशम्पायन उवाच