Previous Verse
Next Verse

Shloka 41

पुनर्द्यूत-समाह्वानम्

Renewed Summons to the Dice-Game and Exile Wager

द्रोणस्य भीष्मस्य च नास्ति सत्त्व॑ क्षत्तुस्तथैवास्य महात्मनोडपि । राज्ञस्तथा हीममधर्ममुग्रं न लक्षयन्ते कुरुवृद्धमुख्या:,जान पढ़ता है द्रोणाचार्य, पितामह भीष्म, महात्मा विदुर तथा राजा धृतराष्ट्रमें अब कोई शक्ति नहीं रह गयी है; तभी तो ये कुरुवंशके, बड़े-बूढ़े महापुरुष राजा दुर्योधनके इस भयानक पापाचारकी ओर दृष्टिपात नहीं कर रहे हैं

droṇasya bhīṣmasya ca nāsti sattvaṃ kṣattuḥ tathaivāsya mahātmano 'pi | rājñas tathā hīmam adharmaṃ ugraṃ na lakṣayante kuru-vṛddha-mukhyāḥ ||

ದ್ರೋಣನಲ್ಲಿಯೂ ಭೀಷ್ಮನಲ್ಲಿಯೂ ಈಗ ಕಾರ್ಯಶಕ್ತಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ; ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಕ್ಷತ್ತೃ (ವಿದುರ) ಯಲ್ಲಿಯೂ, ರಾಜ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕುರುಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಹಿರಿಯರು ಈ ಭಯಾನಕ, ಮೈ ನಡುಗಿಸುವ ಉಗ್ರ ಅಧರ್ಮವನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

द्रोणस्यof Drona
द्रोणस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootद्रोण
FormMasculine, Genitive, Singular
भीष्मस्यof Bhishma
भीष्मस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Genitive, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
not
:
TypeIndeclinable
Root
अस्तिis/exists
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
सत्त्वम्strength; vigor; power
सत्त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootसत्त्व
FormNeuter, Nominative, Singular
क्षत्तुःof the chamberlain (Vidura)
क्षत्तुः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootक्षत्तृ
FormMasculine, Genitive, Singular
तथाlikewise; so
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
एवindeed; just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
अस्यof him/this (person)
अस्य:
Adhikarana
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
महात्मनःof the great-souled one
महात्मनः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमहात्मन्
FormMasculine, Genitive, Singular
अपिalso; even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
राज्ञःof the king
राज्ञः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Genitive, Singular
तथाlikewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
हिindeed; for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
इमम्this
इमम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Accusative, Singular
अधर्मम्unrighteousness; wrongdoing
अधर्मम्:
Karma
TypeNoun
Rootअधर्म
FormMasculine, Accusative, Singular
उग्रम्terrible; fierce
उग्रम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउग्र
FormMasculine, Accusative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
लक्षयन्तेthey notice; they observe
लक्षयन्ते:
TypeVerb
Rootलक्ष्
FormPresent, Third, Plural, Atmanepada
कुरु-वृद्ध-मुख्याःthe chief elders among the Kurus
कुरु-वृद्ध-मुख्याः:
Karta
TypeNoun
Rootमुख्य (कुरु + वृद्ध)
FormMasculine, Nominative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
D
Droṇa
B
Bhīṣma
V
Vidura (Kṣattṛ)
D
Dhṛtarāṣṭra
K
Kuru elders
D
Duryodhana (implied by context of adharma)