Shloka 30
Rājasūyābhiṣeka-darśana: Duryodhana’s Observation of the Consecration
तत्र गत्वार्जुनो दण्डमाजहारामितं धनम् | तात! वह सब देखकर मुझे ज्वर-सा आ गया। भरतश्रेष्ठ! वैसे ही सुवर्णकलशोंको लेकर पाण्डवलोग जल लानेके लिये पूर्व
tatra gatvārjuno daṇḍam ājahārāmitaṃ dhanam |
ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಅರ್ಜುನನು ದಂಡವನ್ನು (ಕರವನ್ನು) ವಸೂಲಿಸಿ ಅಪಾರ ಧನವನ್ನು ತಂದನು. ತಾತಾ! ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ಕಂಡು ನನಗೆ ಜ್ವರ ಬಂದಂತಾಯಿತು. ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಪಾಂಡವರು ಬಂಗಾರದ ಕಲಶಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ನೀರು ತರಲು ಪೂರ್ವ, ದಕ್ಷಿಣ, ಪಶ್ಚಿಮ ಸಮುದ್ರಗಳವರೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು; ಆದರೆ ಉತ್ತರ ಸಮುದ್ರದ ಸಮೀಪ—ಪಕ್ಷಿಗಳ ಹೊರತು ಮನುಷ್ಯರು ಹೋಗಲಾರದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೂ—ಅರ್ಜುನನು ಹೋಗಿ ದಂಡರೂಪವಾಗಿ ಅಸೀಮ ಧನವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ತಂದನೆಂದು ಕೇಳಿದೆ. ಇನ್ನೂ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ರಾಜಸೂಯ ಯಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಅದ್ಭುತವೂ ಸಂಭವಿಸಿತು; ನಾನು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕೇಳು.
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how visible success—wealth, reach, and ritual prestige—can inflame envy and inner distress. Duryodhana’s “fever” shows the ethical danger of jealousy: it distorts perception and becomes a seed of hostility, even when the achievements described are framed as lawful royal acts (daṇḍa/tribute) connected with Yudhiṣṭhira’s Rājasūya.
Duryodhana is describing Arjuna’s extraordinary collection of tribute and wealth for Yudhiṣṭhira’s Rājasūya, including journeys to farthest oceans and even a mythic northern limit. Overwhelmed by what he sees and hears, Duryodhana confesses a burning, fever-like agitation and then introduces that he will narrate another marvel that occurred during the sacrifice.