Shloka 22
Bhīṣma–Śiśupāla-saṃvādaḥ
Bhishma and Shishupala’s exchange in the assembly
चेत् त्वं धर्म विजानासि यदि प्राज्ञा मतिस्तव । अन्यकामा हि धर्मज्ञा कन्यका प्राज्ञमानिना । अम्बा नामेति भद्रं ते कथं सापहता त्वया,यदि तुम धर्मको जानते हो, यदि तुम्हारी बुद्धि उत्तम ज्ञान और विवेकसे सम्पन्न है तो तुम्हारा भला हो, बताओ, काशिराजकी जो धर्मज्ञ कन्या अम्बा दूसरे पुरुषमें अनुरक्त थी, उसका अपनेको पण्डित माननेवाले तुमने क्यों अपहरण किया?
cet tvaṁ dharma vijānāsi yadi prājñā matis tava | anyakāmā hi dharmajñā kanyakā prājñamāninā | ambā nāmeti bhadraṁ te kathaṁ sā apahatā tvayā ||
ಶಿಶುಪಾಲನು ಹೇಳಿದನು—ನೀನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ, ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ಪ್ರಾಜ್ಞೆಯಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದರೆ, ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ—ಹೇಳು: ಕಾಶೀರಾಜನ ಧರ್ಮಜ್ಞ ಕನ್ಯೆ ಅಂಬಾ, ಅವಳ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತೊಬ್ಬನಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೂ, ತಾನು ಪಂಡಿತನೆಂದುಕೊಳ್ಳುವ ನೀನು ಅವಳನ್ನು ಏಕೆ ಅಪಹರಿಸಿದೆ?
शिशुपाल उवाच
Educational Q&A
The verse frames dharma as inseparable from ethical discernment: even actions justified by power or custom are questioned when they violate personal choice and prior commitment. Śiśupāla challenges the legitimacy of abducting a woman who is already devoted to another, implying that true ‘wisdom’ must align with moral propriety.
In the royal assembly context, Śiśupāla attacks Bhīṣma’s reputation for dharma by citing the Ambā episode: Bhīṣma had carried off the Kāśī princesses, and Śiśupāla highlights that Ambā’s affection lay elsewhere. The line is part of a broader public denunciation meant to undermine Bhīṣma (and by extension the Kuru side) on ethical grounds.