Shloka 44
Jarāsandha–Bhīma Niyuddha-prastāvaḥ
Commencement of the Regulated Duel
महाभारत-- जरासंधके भवनमें श्रीकृष्ण, भीमसेन और अर्जुन भीमसेन और जरासंधका युद्ध बिश्रत: क्षात्रमोज श्ष ब्राह्मण्यं प्रतिजानथ । एवं विरागवसना बहि्माल्यानुलेपना: । सत्यं वदत के यूयं सत्यं राजसु शोभते,“आपलोग क्षत्रियोचित तेज धारण करते हैं, परंतु ब्राह्मण होनेका परिचय दे रहे हैं। इस प्रकार भाँति-भाँतिके रंगीन कपड़े पहने और अकारण माला तथा चन्दन लगाये हुए आप कौन हैं? सच बताइये। राजाओंमें सत्यकी ही शोभा होती है
viśrastaḥ kṣātram ojaś ca brāhmaṇyaṃ pratijānatha | evaṃ virāgavasanā bahirmālyānulepanāḥ | satyaṃ vadata ke yūyaṃ satyaṃ rājatsu śobhate ||
ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— “ನಿಮ್ಮ ಕ್ಷಾತ್ರತೇಜಸ್ಸು ಜಾರಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಆದರೂ ನೀವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡುತ್ತೀರಿ. ಇಂತಹ ವಿಚಿತ್ರ ಬಣ್ಣದ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಚಂದನ ಲೇಪಿಸಿಕೊಂಡು—ನೀವು ಯಾರು? ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿರಿ. ರಾಜರಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವೇ ಶೋಭಿಸುತ್ತದೆ.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds satya (truthfulness) as a defining royal virtue: even in tense or suspicious circumstances, a king’s conduct is beautified by truth, and deception is implicitly censured.
In Jarāsandha’s setting, the visitors’ appearance and claimed identity seem inconsistent—martial bearing versus brahmin claim, unusual dress and adornment—prompting a demand to reveal who they are and to speak truthfully.