Shloka 31
Samrāt-Lakṣaṇa and the Counsel to Check Jarāsandha (सम्राट्-लक्षणं जरासन्ध-प्रतिबाधा-परामर्शः)
Devanagari script
अस्ति:ः प्राप्तिश्न नाम्ना ते सहदेवानुजेडबले । बलेन तेन स्वज्ञातीनभिभूय वृथामति:
Transliteration
astiḥ prāptiś ca nāmnā te sahadevānuje bale | balena tena svajñātīn abhibhūya vṛthāmatiḥ ||
Translation
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದರು—ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ‘ಅಸ್ತಿ’ ಎಂಬವನೂ, ‘ಪ್ರಾಪ್ತಿ’ ಎಂಬ ಮತ್ತೊಬ್ಬನೂ ಇದ್ದಾರೆ; ಇಬ್ಬರೂ ಸಹದೇವನ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರರು, ಬಲಶಾಲಿಗಳು. ಆದರೆ ಅವನು ಆ ಬಲವನ್ನು ನಂಬಿ ತನ್ನದೇ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ದಮನಿಸಿ ಮೋಹಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ವಿವೇಕ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.
Word by Word
अस्तिthere is / exists
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथम, एकवचन
प्राप्तिश्नःPrāptiśna (a person’s name)
प्राप्तिश्नः:
Karta
TypeNoun
Rootप्राप्तिश्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नाम्नाby name
नाम्ना:
Karana
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
तेto you
ते:
Sampradana
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी, एकवचन
सहदेवof Sahadeva
सहदेव:
TypeNoun
Rootसहदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
अनुजःyounger brother
अनुजः:
Karta
TypeNoun
Rootअनुज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अबलःweak / powerless
अबलः:
TypeAdjective
Rootअबल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
बलेनby strength
बलेन:
Karana
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
तेनby that
तेन:
Karana
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
स्वone’s own
स्व:
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
ज्ञातीन्kinsmen / relatives
ज्ञातीन्:
Karma
TypeNoun
Rootज्ञाति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
अभिभूयhaving overpowered
अभिभूय:
TypeVerb
Rootअभि-भू (धातु)
Formक्त्वा (ल्यप्), कर्तरि
वृथाin vain / uselessly
वृथा:
TypeIndeclinable
Rootवृथा (अव्यय)
अमतिःfolly / bad understanding
अमतिः:
Karta
TypeNoun
Rootअमति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
Speaker
श्रीकृष्ण उवाच
Characters & Entities
Ś
Śrī KṛṣṇaA
AstiP
PrāptiS
SahadevaS
svajñāti (kinsmen/relatives)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes