Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

अध्याय १: महाप्रस्थानारम्भः

The Commencement of the Great Departure

काल: पचति भूतानि सर्वाण्येव महामते । कालपाशमहं मन्ये त्वमपि द्रष्टम्हसि

kālaḥ pacati bhūtāni sarvāṇy eva mahāmate | kālapāśam ahaṃ manye tvam api draṣṭum arhasi ||

ಹೇ ಮಹಾಮತೇ, ಕಾಲವು ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳನ್ನೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪಕ್ವಗೊಳಿಸಿ ಗ್ರಸಿಸುತ್ತದೆ. ನಾನು ಇದನ್ನು ಕಾಲಪಾಶವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ; ನೀನೂ ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ಅರಿಯಬೇಕು.

कालःTime
कालः:
Karta
TypeNoun
Rootकाल
FormMasculine, Nominative, Singular
पचतिcooks/digests (brings to maturity/consumes)
पचति:
TypeVerb
Rootपच्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
भूतानिbeings/creatures
भूतानि:
Karma
TypeNoun
Rootभूत
FormNeuter, Accusative, Plural
सर्वाणिall
सर्वाणि:
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Accusative, Plural
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
महामतेO great-minded one
महामते:
TypeNoun
Rootमहामति
FormMasculine, Vocative, Singular
कालपाशम्the noose of Time
कालपाशम्:
Karma
TypeNoun
Rootकालपाश
FormMasculine, Accusative, Singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम्
Form—, Nominative, Singular
मन्येthink/consider
मन्ये:
TypeVerb
Rootमन्
FormPresent, First, Singular, Atmanepada
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootत्वम्
Form—, Nominative, Singular
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
द्रष्टुम्to see
द्रष्टुम्:
TypeVerb
Rootदृश्
FormTumun (infinitive)
अर्हसिare able/ought (you deserve/should)
अर्हसि:
TypeVerb
Rootअर्ह्
FormPresent, Second, Singular, Parasmaipada

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
K
Kāla (Time)