Shloka 24
Devanagari script
न तान् रथस्थो भूमिष्ठान् धमपिक्षी वृकोदर: । योधयामास कौन्तेयो भुजवीर्यव्यपाश्रय:,कुन्तीनन्दन भीमसेन युद्धधर्मका पालन करनेवाले थे, इसलिये उन्होंने स्वयं रथपर बैठकर भूमिपर खड़े हुए पैदल-सैनिकोंके साथ युद्ध नहीं किया। उन्हें अपने बाहुबलका पूरा भरोसा था
Translation
ಕುಂತೀನಂದನ ವೃಕೋದರ ಭೀಮಸೇನನು ಯುದ್ಧಧರ್ಮವನ್ನು ಅರಿತವನು; ಆದ್ದರಿಂದ ರಥಸ್ಥನಾಗಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಆ ಪಾದಾತಿಗಳನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಭುಜಬಲದ ಮೇಲೆ ಅವನಿಗೆ ಅಚಲ ನಂಬಿಕೆ ಇತ್ತು.
Word by Word
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
तान्those (men)
तान्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Plural
रथस्थःstanding on a chariot / chariot-mounted
रथस्थः:
Karta
TypeAdjective
Rootरथस्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
भूमिष्ठान्standing on the ground
भूमिष्ठान्:
Karma
TypeAdjective
Rootभूमिष्ठ
FormMasculine, Accusative, Plural
धमपिक्षीBhima (epithet; lit. one who blows/inhales strongly)
धमपिक्षी:
Karta
TypeNoun
Rootधमपिक्षिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
वृकोदरःVrikodara (Bhima)
वृकोदरः:
Karta
TypeNoun
Rootवृकोदर
FormMasculine, Nominative, Singular
योधयामासfought / engaged in battle
योधयामास:
TypeVerb
Rootयुध्
FormPerfect (Periphrastic perfect), 3rd, Singular, Parasmaipada, Indicative
कौन्तेयःson of Kunti (Bhima)
कौन्तेयः:
Karta
TypeNoun
Rootकौन्तेय
FormMasculine, Nominative, Singular
भुजवीर्यव्यपाश्रयःrelying on the strength of (his) arms
भुजवीर्यव्यपाश्रयः:
Karta
TypeAdjective
Rootभुजवीर्यव्यपाश्रय
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes