Previous Verse
Next Verse

Shloka 86

धर्मप्रधानं किल पाति धर्म इत्यब्रुवन्‌ धर्मविद: सदैव । वयं च धर्मे प्रयताम नित्यं चर्तु यथाशक्ति यथाश्रुतं च । स चापि निधघ्नाति न पाति भक्तान्‌ मन्ये न नित्यं परिपाति धर्म:,“धर्मज्ञ पुरुषोंने सदा ही यह बात कही है कि “धर्मपरायण पुरुषकी धर्म सदा रक्षा करता है। हम अपनी शक्ति और ज्ञानके अनुसार सदा धर्मपालनके लिये प्रयत्न करते रहते हैं, किंतु वह भी हमें मारता ही है, भक्तोंकी रक्षा नहीं करता; अतः मैं समझता हूँ, धर्म सदा किसीकी रक्षा नहीं करता है”

dharma-pradhānaṃ kila pāti dharma ity abruvan dharma-vidaḥ sadaiva | vayaṃ ca dharme prayatāma nityaṃ cartu yathāśakti yathāśrutaṃ ca | sa cāpi nidhaghnāti na pāti bhaktān manye na nityaṃ paripāti dharmaḥ |

“ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದವರು ಸದಾ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ—‘ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನನ್ನು ಧರ್ಮವೇ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.’ ನಾವು ಸಹ ನಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ, ಕೇಳಿ ತಿಳಿದಂತೆ, ನಿತ್ಯ ಧರ್ಮಾಚರಣೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೂ ಅದೇ ಧರ್ಮ ನಮ್ಮನ್ನು ಹೊಡೆದುರುಳಿಸುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಭಕ್ತರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಧರ್ಮವು ಸದಾ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ತಪ್ಪದೆ ಕಾಪಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.”

धर्मप्रधानम्one devoted to dharma
धर्मप्रधानम्:
Karma
TypeAdjective
Rootधर्मप्रधान
FormMasculine, Accusative, Singular
किलindeed/it is said
किल:
TypeIndeclinable
Rootकिल
पातिprotects
पाति:
TypeVerb
Rootपा (पालने)
FormPresent, 3, Singular, Parasmaipada
धर्मःdharma
धर्मः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Nominative, Singular
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
अब्रुवन्said
अब्रुवन्:
TypeVerb
Rootब्रू
FormImperfect, 3, Plural, Parasmaipada
धर्मविदःknowers of dharma
धर्मविदः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्मविद्
FormMasculine, Nominative, Plural
सदैवalways
सदैव:
TypeIndeclinable
Rootसदैव
वयम्we
वयम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
धर्मेin dharma / regarding dharma
धर्मे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Locative, Singular
प्रयतामwe strive
प्रयताम:
TypeVerb
Rootयत् (प्रयत्ने) / प्र-यत्
FormPresent, 1, Plural, Atmanepada
नित्यम्always
नित्यम्:
TypeIndeclinable
Rootनित्य
and
:
TypeIndeclinable
Root
ऋतुproper time/season
ऋतु:
Karma
TypeNoun
Rootऋतु
FormMasculine, Accusative, Singular
यथा-शक्तिaccording to (one's) ability
यथा-शक्ति:
TypeIndeclinable
Rootयथाशक्ति
यथा-श्रुतम्as heard/according to what is learned
यथा-श्रुतम्:
TypeIndeclinable
Rootयथाश्रुत
and
:
TypeIndeclinable
Root
सःhe/that (dharma)
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
also
:
TypeIndeclinable
Root
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
निघ्नातिkills/strikes down
निघ्नाति:
TypeVerb
Rootहन् (वधने) / नि-हन्
FormPresent, 3, Singular, Parasmaipada
not
:
TypeIndeclinable
Root
पातिprotects
पाति:
TypeVerb
Rootपा (पालने)
FormPresent, 3, Singular, Parasmaipada
भक्तान्devotees
भक्तान्:
Karma
TypeNoun
Rootभक्त
FormMasculine, Accusative, Plural
मन्येI think
मन्ये:
TypeVerb
Rootमन् (मन्यते)
FormPresent, 1, Singular, Atmanepada
not
:
TypeIndeclinable
Root
नित्यम्always
नित्यम्:
TypeIndeclinable
Rootनित्य
परिपातिprotects completely
परिपाति:
TypeVerb
Rootपा (पालने) / परि-पा
FormPresent, 3, Singular, Parasmaipada
धर्मःdharma
धर्मः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dharma