Shloka 16
कृपं तु दृष्टवा विरथं रथस्थो नैच्छच्छरैस्ताडयितुं शिखण्डी । त॑ं द्रौणिरावार्य रथं॑ कृपस्य समुज्जद्नले पड़कगतां यथा गाम्,कृपाचार्यको रथहीन देख रथपर बैठे हुए शिखण्डीने उनपर बाणोंसे आघात करनेकी इच्छा नहीं की। तब अश्वत्थामाने शिखण्डीको रोककर कीचड़में फँसी हुई गायके समान कृपाचार्यके रथका उद्धार किया
sañjaya uvāca |
kr̥paṃ tu dṛṣṭvā virathaṃ rathastho naicchaccharais tāḍayituṃ śikhaṇḍī |
taṃ drauṇir āvārya rathaṃ kr̥pasya samujjahāra paṅkagatāṃ yathā gām ||
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ರಥವಿಲ್ಲದ ಕೃಪನನ್ನು ಕಂಡು, ತನ್ನ ರಥದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಶಿಖಂಡಿಗೆ ಅವನ ಮೇಲೆ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯಲು ಇಚ್ಛೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ದ್ರೋಣಪುತ್ರ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ಶಿಖಂಡಿಯನ್ನು ತಡೆದು, ಕೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ ಹಸುವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಂತೆ ಕೃಪನ ರಥವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹೊರತೆಗೆದನು।
संजय उवाच
Educational Q&A
Even amid war, dharma-sensitive restraint can arise: Śikhaṇḍī hesitates to attack an opponent who is temporarily helpless (viratha). At the same time, loyalty and duty to protect one’s side are shown by Aśvatthāmā’s decisive rescue of Kṛpa.
Kṛpa is seen without his chariot. Śikhaṇḍī, though able to shoot, chooses not to strike him. Aśvatthāmā then restrains/blocks Śikhaṇḍī and pulls Kṛpa’s chariot out, compared to freeing a cow stuck in mud.