Shloka 11
संजय उवाच तद् भीमसेनस्य वचो निशम्य सुदुष्करं भ्रातुरमित्रमध्ये । संशप्तकानीकमसहामेक: सुदुष्करं धारयामीति पार्थ:,संजय कहते हैं--राजन्! शत्रुओंकी मण्डलीमें अपने भाई भीमसेनका यह अत्यन्त दुष्कर वचन सुनकर कि “मैं अकेला ही असह्य संशप्तक सेनाका सामना करूँगा” उदार हृदयवाले महात्मा कपिध्वज अर्जुनने सत्यपराक्रमी भाई भीमके उस सत्य वचनको श्रवणगोचर करके उसे अप्रमेय, वृष्णिवंशावतंस नारायणावतार भगवान् श्रीकृष्णको बताया और उस समय कुरुश्रेष्ठ युधिष्ठिरका दर्शन करनेकी इच्छासे जानेको उद्यत हो इस प्रकार कहा--
sañjaya uvāca | tad bhīmasenasya vaco niśamya suduṣkaraṃ bhrātur amitra-madhye | saṃśaptakānīkam asaham ekaḥ suduṣkaraṃ dhārayāmīti pārthaḥ ||
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—“ರಾಜನೇ! ಶತ್ರುಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಹೋದರ ಭೀಮಸೇನನು ಹೇಳಿದ ಅತ್ಯಂತ ದುಷ್ಕರವಾದ ವಚನವನ್ನು—‘ನಾನು ಒಬ್ಬನೇ ಅಸಹ್ಯ ಸಂಶಪ್ತಕ ಸೇನೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಈ ಕಠಿಣ ಭಾರವನ್ನು ಹೊರುತ್ತೇನೆ’—ಎಂದು ಕೇಳಿ ಪಾರ್ಥನು (ಅರ್ಜುನನು) ಅದನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿದನು.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the dharmic gravity of a warrior’s spoken resolve: once a pledge is made in a righteous cause, one must be prepared to endure what is ‘suduṣkara’—extremely difficult—without wavering, especially in protection of one’s kin and duty.
Sañjaya reports that Bhīma declares he will single-handedly face the formidable Saṃśaptaka force amid the enemy. Arjuna hears this daunting vow and registers its seriousness, setting the stage for subsequent coordination among the Pāṇḍavas in the battle context.