Shloka 173
कर्णपुत्रवधः (The Fall of Vṛṣasena) — Karṇa Parva, Adhyāya 62
Devanagari script
पार्थमासाद्य राधेय उपहास्यो भविष्यसि । “इनके अस्त्र-शस्त्र और कवच नष्ट हो गये हैं। तीर और तरकस भी कट गये हैं। सारथि और घोड़े भी थके हुए हैं तथा शत्रुओंने इन्हें अस्त्रोंद्राया आच्छादित कर दिया है। राधानन्दन! अर्जुनके सामने पहुँचकर तुम उपहासके पात्र बन जाओगे'
Translation
‘ಪಾರ್ಥನ ಎದುರಿಗೆ ತಲುಪಿದರೆ, ರಾಧೇಯ, ನೀನು ಹಾಸ್ಯದ ಪಾತ್ರನಾಗುವೆ. ನಿನ್ನ ಅಸ್ತ್ರಶಸ್ತ್ರಗಳು ನಾಶವಾಗಿವೆ, ಕವಚವೂ ಭಂಗವಾಗಿದೆ; ಬಾಣಗಳು ಮತ್ತು ತೂಣೀರು ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಸಾರಥಿ ಮತ್ತು ಅಶ್ವಗಳು ಶ್ರಾಂತವಾಗಿವೆ; ಶತ್ರುಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ಶರವೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಆವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.’
Word by Word
पार्थम्Arjuna (the son of Pṛthā)
पार्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
आसाद्यhaving approached
आसाद्य:
TypeVerb
Rootआ + सद्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), having approached/reached
राधेयO Rādheya (Karna)
राधेय:
TypeNoun
Rootराधेय
FormMasculine, Vocative, Singular
उपहास्यःfit to be mocked / a laughing-stock
उपहास्यः:
TypeAdjective
Rootउपहास्य
FormMasculine, Nominative, Singular, यत् (gerundive/future passive participle), with implied 'त्वम्'
भविष्यसिyou will become
भविष्यसि:
TypeVerb
Rootभू
FormSimple Future (लृट्), Second, Singular, Parasmaipada
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes