Shloka 9
कर्णस्य सेनापत्याभिषेकः | Karṇa’s Consecration as Commander-in-Chief
अशवनुवद्धिर्बीभत्सुमभिमन्युर्निपातित: । जो बाल्यावस्थामें ही दुर्धर्ष वीर था और सव्यसाची अर्जुन
Sañjaya uvāca — aśvān anubaddhair bībhatsum abhimanyur nipātitaḥ | yaḥ bālyāvasthāyām eva durdharṣa-vīra āsīt, sa vyasācī Arjunaḥ Bhagavān Śrī-Kṛṣṇaḥ athavā Baladeva iva manyate sma; yaś ca mahati ratha-yuddhe viśeṣa-kuśalaḥ, sa Abhimanyuḥ śatrūn saṁhṛtya ṣaḍbhiḥ mahā-rathibhiḥ, yeṣām Arjune vaśo na calati, caturdiśaṁ parivārya hataḥ || kṛtaṁ taṁ virathaṁ vīraṁ kṣatra-dharme vyavasthitam ||
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಯೌವನದಲ್ಲಿಯೇ ದುರ್ಧರ್ಷನಾಗಿ, ಮಹಾರಥಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅತಿಶಯ ಕುಶಲನಾಗಿ, ಯೋಧರು ಬೀಭತ್ಸು ಅರ್ಜುನ, ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಅಥವಾ ಬಲದೇವನಿಗೆ ಸಮಾನನೆಂದು ಎಣಿಸಿದ ಅಭಿಮನ್ಯು, ಶತ್ರುಸಂಹಾರ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ, ಆರು ಪ್ರಚಂಡ ಮಹಾರಥಿಗಳು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು ಹತನಾದನು। ಹೀಗೆ ಕ್ಷತ್ರಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿದ್ದ ಆ ವೀರನನ್ನು ಅವರು ವಿರಥನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights steadfastness in kṣatriya-dharma—Abhimanyu remains committed to warrior duty even when deprived of his chariot and overwhelmed. Ethically, it also points to the moral weight of collective assault against a single heroic fighter, contrasting personal valor with questionable battlefield conduct.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Abhimanyu, famed as a peer of Arjuna, Kṛṣṇa, or Baladeva in prowess, fought brilliantly, destroyed many foes, but was ultimately encircled and killed by six great chariot-warriors, leaving him ‘viratha’ (chariotless) at the end.