Shloka 23
Karṇa-parva Adhyāya 58 — Arjuna’s Arrow-Storm and Relief of Bhīmasena
Devanagari script
यथा हि समरे द्रोण: पार्षतं वीक्ष्य मारिष,आर्य! जैसे द्रोणाचार्य समरभूमिमें धृष्टद्युम्मको देखकर मन-ही-मन खिन्न हो उसे अपनी मृत्यु मानते थे, उसी प्रकार शत्रुवीरोंका संहार करनेवाले धृष्टद्युम्न भी रफक्षेत्रमें अश्वत्थामाको देखकर अप्रसन्न हो उसे अपनी मृत्यु समझते थे
Translation
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರು ಪಾರ್ಷತ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನನ್ನು ನೋಡಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಖಿನ್ನರಾಗಿ ಅವನನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಮರಣವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದಂತೆ, ಶತ್ರುವೀರಸಂಹಾರಕನಾದ ಪಾರ್ಷತ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನೂ ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದ್ರೋಣಪುತ್ರ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನನ್ನು ನೋಡಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹರ್ಷವಿಲ್ಲದೆ ಅವನನ್ನೇ ತನ್ನ ಮರಣವೆಂದು ಮನಗಂಡನು।
Word by Word
यथाjust as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
समरेin battle
समरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमर
Formmasculine, locative, singular
द्रोणःDrona
द्रोणः:
Karta
TypeNoun
Rootद्रोण
Formmasculine, nominative, singular
पार्षतम्the son of Prishata (Dhrishtadyumna)
पार्षतम्:
Karma
TypeNoun
Rootपार्षत
Formmasculine, accusative, singular
वीक्ष्यhaving seen
वीक्ष्य:
TypeVerb
Root√ईक्ष्
Formabsolutive (क्त्वा/ल्यप्), parasmaipada (usage-neutral here)
मारिषO venerable one (term of address)
मारिष:
TypeNoun
Rootमारिष
Formmasculine, vocative, singular
Speaker
संजय उवाच
Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes