Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

भीमसेनस्य वेगाभिपातः—विशोकसारथिसंवादश्च

Bhīma’s surge and dialogue with charioteer Viśoka

प्रहसन्‌ प्रतिजग्राह द्रोणपुत्रो महारणे । शत्रुओंको संताप देनेवाले द्रोणपुत्र अश्वत्थामाने उस महासमरमें उन पाण्डव महारथियोंको क्रोधपूर्वक आक्रमण करते देख हँसते हुए उनका सामना किया ।। तत:ः शरशतज्वाल: सेनाकक्षं महारथ:

sañjaya uvāca |

prahasan pratijagrāha droṇaputro mahāraṇe |

śatrūṇāṃ santāpa-dena-vāle droṇaputra aśvatthāmāne tasmin mahāsamare tān pāṇḍava-mahārathīn krodhapūrvakam ākrāmataḥ dṛṣṭvā haṃsate huye tānām samānaṃ kṛtavān ||

tataḥ śara-śata-jvālāḥ senā-kakṣaṃ mahārathaḥ

ಆ ಮಹಾರಣದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಸಂತಾಪ ನೀಡುವ ದ್ರೋಣಪುತ್ರ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಮುನ್ನಡೆಯುವ ಪಾಂಡವ ಮಹಾರಥಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ನಗುತ್ತಲೇ ಅವರ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದನು. ನಂತರ ನೂರಾರು ಬಾಣಗಳ ಜ್ವಾಲೆಯಂತೆ ದೀಪ್ತನಾದ ಆ ಮಹಾರಥನು ಸೇನಾವ್ಯೂಹದ ಒಳಭಾಗಕ್ಕೆ ನುಗ್ಗಿದನು.

प्रहसन्laughing, smiling
प्रहसन्:
Karta
TypeVerb
Rootप्र-हस् (धातु)
Formशतृ (वर्तमान कृदन्त), पुं, प्रथमा, एकवचन
प्रतिजग्राहaccepted, received; met (them)
प्रतिजग्राह:
TypeVerb
Rootप्रति-ग्रह् (धातु)
Formलिट् (परोक्शभूत/परफेक्ट), प्रथम, एकवचन, परस्मैपद
द्रोणपुत्रःDrona's son (Ashvatthaman)
द्रोणपुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootद्रोणपुत्र
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
महारणेin the great battle
महारणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमहारण
Formनपुं, सप्तमी, एकवचन
ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
शरशतज्वालःblazing with hundreds of arrows (metaphorically)
शरशतज्वालः:
Karta
TypeAdjective
Rootशर-शत-ज्वाल
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
सेनाकक्षम्the army-formation/array (lit. army-compartment)
सेनाकक्षम्:
Karma
TypeNoun
Rootसेना-कक्ष
Formपुं, द्वितीया, एकवचन
महारथःthe great chariot-warrior
महारथः:
Karta
TypeNoun
Rootमहारथ
Formपुं, प्रथमा, एकवचन

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Droṇaputra (Aśvatthāmā)
D
Droṇa
P
Pāṇḍava warriors
A
army formation (senā-kakṣa)
A
arrows (śara)

Educational Q&A

The verse highlights how anger and pride can harden into contempt (symbolized by laughter) and intensify violence; it implicitly warns that in war, inner states like wrath shape outward action and its moral consequences, even within the frame of kṣatriya duty.

Aśvatthāmā, Droṇa’s son, sees the Pāṇḍava great warriors attacking in anger and confronts them confidently, even mockingly; he then unleashes a fierce barrage of arrows and drives into the army’s protected formation, marking a heightened phase of combat.