Shloka 9
कृष्णेन अर्जुनस्य प्रोत्साहनम् — Kṛṣṇa’s Exhortation to Arjuna
Prelude to Karṇa’s Slaying
यथा वा वाससी शुक्ले महार०ञ्जनरजञ्जिते,अथवा जैसे कोई श्यामवर्णा युवती श्वेत रंगके वस्त्रोंको हल्दीके गाढ़े रंगमें रँगकर पहन ले, वैसी ही वह रणभूमि प्रतीत होती थी। मांस और रक्तसे चित्रित-सी जान पड़नेवाली वह भूमि सुवर्णमयी-सी प्रतीत होती थी
yathā vā vāsasī śukle mahārañjanarajañjite | athavā yathā kācid śyāmavarṇā yuvatī śvetavarṇāni vāsāṃsi haridrāyā gāḍhena rañgena rañjayitvā paridadhyāt | tathaiva sā raṇabhūmiḥ pratibhāti sma | māṃsaśoṇitacitrā sā bhūmiḥ suvarṇamayīva pratibhāti sma |
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಬಿಳಿ ವಸ್ತ್ರಗಳು ಗಾಢ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ರಂಜಿತವಾದಾಗ ಆ ಆಳವಾದ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಧರಿಸುವಂತೆ, ಅಥವಾ ಶ್ಯಾಮವರ್ಣದ ಯುವತಿ ಬಿಳಿ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಘನ ಹರಿದ್ರಾ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ರಂಜಿಸಿ ಧರಿಸುವಂತೆ—ಅದೇ ರೀತಿ ಆ ರಣಭೂಮಿ ಕಾಣಿಸಿತು. ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ರಕ್ತದಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ಕಂಡ ಆ ನೆಲ, ಭೀಕರ ವ್ಯಂಗ್ಯವಾಗಿ, ಬಂಗಾರದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical paradox of war: the battlefield can appear visually striking—almost ‘golden’—even while it is saturated with blood and death. It cautions that outward brilliance can conceal inner horror, urging discernment (viveka) and a dharmic evaluation beyond appearances.
Sañjaya, narrating the Kurukṣetra war, uses vivid similes of dyed white cloth and turmeric-stained garments to describe how the battlefield looked. He conveys that the ground, though smeared with flesh and blood, seemed to shine with a deceptive, gold-like appearance.