Shloka 74
कृष्णोपदेशः, अर्जुनस्य क्षमा-याचनम्, कर्णवध-अनुज्ञा
Krishna’s Counsel, Arjuna’s Apology, and Authorization for Karṇa’s Slaying
गर्जतां सागरौघाणां यथा स्यान्नि:स्वनो महान् | जैसे जलका प्रवाह वेगके साथ समुद्रमें जाकर मिलता है, उसी प्रकार रणभूमिमें एक सैन्यसमुदाय दूसरे सैन्यसमुदायसे सहसा जा मिला और परस्पर टकरानेवाले बाणसमूहोंका महान् शब्द उसी प्रकार प्रकट होने लगा, जैसे गरजते हुए सागरसमुदायोंका गम्भीर नाद प्रकट हो रहा हो || ७२-७३ ह ।। ते तु सेने समासाद्य वेगवत्यौं परस्परम्
garjatāṃ sāgaraughāṇāṃ yathā syān niḥsvano mahān | te tu sene samāsādya vegavatyau parasparam ||
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಗರ್ಜಿಸುವ ಸಾಗರದ ಅಲೆಗುಂಪುಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಡಿಕ್ಕಿಯಾದಾಗ ಮಹಾ ನಿನಾದ ಹೇಗೆ ಏಳುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವೇಗವಂತಿಯಾದ ಎರಡು ಸೇನೆಗಳು ಅಚಾನಕ ಪರಸ್ಪರ ಎದುರಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡವು. ಅವರ ಘರ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ತಾಕಿದ ಬಾಣವೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಗಂಭೀರ ಶಬ್ದವು ಗರ್ಜಿಸುವ ಸಮುದ್ರನಾದದಂತೆ ತೋರ್ಪಟ್ಟಿತು.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how war, once unleashed, becomes a vast, impersonal force—like the sea—within which individual dharmic choices must still be made. It implicitly warns that the momentum of conflict can drown discernment unless one remains anchored in duty and restraint.
Sañjaya reports that the two armies, moving with speed, suddenly collide on the battlefield. The resulting tumult—especially the reverberating noise of mutual volleys of arrows—is compared to the deep roar of surging oceans.