Shloka 683
कृष्णोपदेशः, अर्जुनस्य क्षमा-याचनम्, कर्णवध-अनुज्ञा
Krishna’s Counsel, Arjuna’s Apology, and Authorization for Karṇa’s Slaying
संसक्तान् पाण्डवैर्दष्टवा निवृत्ता: कुरव: पुनः । उस समय शकुनि, कृतवर्मा, अश्वत्थामा, कर्ण और कृपाचार्यको पाण्डवोंके साथ जूझते देख भागे हुए कौरव-सैनिक फिर लौट आये
saṁsaktān pāṇḍavair dṛṣṭvā nivṛttāḥ kuravaḥ punaḥ | tadā śakuni-kṛtavarmā-aśvatthāmā-karṇa-kṛpācāryān pāṇḍavaiḥ saha yudhyamānān dṛṣṭvā palāyitāḥ kaurava-sainikāḥ punar nyavartanta |
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— ಪಾಂಡವರೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ನಾಯಕರು ಸಮೀಪ ಸಮರದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಭಯದಿಂದ ಹಿಂತಿರುಗಿದ್ದ ಕೌರವರು ಮತ್ತೆ ಮರಳಿ ಬಂದರು. ಆ ವೇಳೆ ಶಕುನಿ, ಕೃತವರ್ಮ, ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ, ಕರ್ಣ ಮತ್ತು ಕೃಪಾಚಾರ್ಯರು ಪಾಂಡವರೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ಕೌರವ ಸೈನಿಕರ ಲಜ್ಜೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಧರ್ಮಬುದ್ಧಿ ಭಯವನ್ನು ಮೀರಿಸಿ, ಅವರು ಪುನಃ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how the presence and example of leaders can restore morale: even soldiers who fled may return when they see their chiefs standing firm. Ethically, it reflects the kṣatriya ideal of overcoming fear through honor, loyalty, and responsibility in a time of crisis.
During the battle, some Kaurava troops had retreated. When they saw Śakuni, Kṛtavarmā, Aśvatthāmā, Karṇa, and Kṛpācārya intensely fighting the Pāṇḍavas, those soldiers turned back and re-entered the fight.