Shloka 40
कृष्णोपदेशः, अर्जुनस्य क्षमा-याचनम्, कर्णवध-अनुज्ञा
Krishna’s Counsel, Arjuna’s Apology, and Authorization for Karṇa’s Slaying
Devanagari script
पाण्डवं पड्चविंशत्या नाराचानां समार्पयत् । आजजलने बहुभिर्बाणैर्ध्वजमेकेषुणाहनत्,महाराज! तब रोष और अमर्षमें भरे हुए कर्णने पाण्डुपुत्र भीमसेनपर पचीस नाराचोंका प्रहार किया। साथ ही अन्य बहुत-से बाणोंद्वारा उन्हें घायल कर दिया और एक बाणसे उनकी ध्वजा काट डाली
Translation
ಕರ್ಣನು ಪಾಂಡವ (ಭೀಮ)ನನ್ನು ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ನಾರಾಚ ಬಾಣಗಳಿಂದ ವಿದ್ಧಮಾಡಿ, ನಂತರ ಅನೇಕ ಬಾಣಗಳಿಂದ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ, ಒಂದೇ ಬಾಣದಿಂದ ಅವನ ಧ್ವಜವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
Word by Word
पाण्डवंthe Pandava (Bhimasena)
पाण्डवं:
Karma
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Accusative, Singular
पञ्चविंशत्याwith twenty-five
पञ्चविंशत्या:
Karana
TypeNoun
Rootपञ्चविंशति
FormFeminine, Instrumental, Singular
नाराचानाम्of iron arrows (narācas)
नाराचानाम्:
Karana
TypeNoun
Rootनाराच
FormMasculine, Genitive, Plural
समार्पयत्he hurled/aimed (at him)
समार्पयत्:
Karta
TypeVerb
Rootसम्-आ-√र्प (अर्प्)
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
अजO Aj(a) (epithet used in address)
अज:
TypeNoun
Rootअज
FormMasculine, Vocative, Singular
जलनेO Fire (epithet used in address)
जलने:
TypeNoun
Rootजलन
FormMasculine, Vocative, Singular
बहुभिःwith many
बहुभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootबहु
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
बाणैःwith arrows
बाणैः:
Karana
TypeNoun
Rootबाण
FormMasculine, Instrumental, Plural
ध्वजम्the banner/standard
ध्वजम्:
Karma
TypeNoun
Rootध्वज
FormMasculine, Accusative, Singular
एकेषुणाwith a single arrow
एकेषुणा:
Karana
TypeNoun
Rootएक-इषु
FormMasculine, Instrumental, Singular
अहनत्he struck/cut down
अहनत्:
Karta
TypeVerb
Root√हन्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
महाराजO great king
महाराज:
TypeNoun
Rootमहाराज
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes