Shloka 50
युधिष्ठिरस्य धनंजय-प्रति गर्हा
Yudhiṣṭhira’s Reproach to Dhanaṃjaya
अभिद्रुत्य तु राधेय: पाण्डुपुत्रं युधिष्ठिरम्,उस समय राधापुत्र कर्ण पाण्डुनन्दन युधिष्ठिरका पीछा करके वच्र, छत्र, अंकुश, मत्स्य, ध्वज, कूर्म और कमल आदि शुभ लक्षणोंसे सम्पन्न गोरे हाथसे उनका कंधा छूकर, मानो अपने-आपको पवित्र करनेके लिये उन्हें बलपूर्वक पकड़नेकी इच्छा करने लगा। उसी समय उसे कुन्तीदेवीको दिये हुए अपने वचनका स्मरण हो आया
abhidrutya tu rādheyaḥ pāṇḍuputraṃ yudhiṣṭhiram | śubhalakṣaṇasampannena gaurahastena tasya skandhaṃ spṛṣṭvā balād grahītuṃ cikīrṣur iva, ātmānaṃ pavitrayitum iva | tasminn eva kāle kuntīdevyai dattavacanaṃ tasya smṛtim ājagāma ||
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಧೇಯ ಕರ್ಣನು ಪಾಂಡುಪುತ್ರ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ಧಾವಿಸಿದನು. ವಜ್ರ, ಛತ್ರ, ಅಂಕುಶ, ಮತ್ಸ್ಯ, ಧ್ವಜ, ಕೂರ್ಮ, ಅಂಬುಜ ಮೊದಲಾದ ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ತನ್ನ ಬಿಳಿ ಕೈಯಿಂದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಭುಜವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಆ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದಲೇ ತಾನು ಪವಿತ್ರನಾಗುವಂತೆ ಬಲಾತ್ಕಾರವಾಗಿ ಹಿಡಿಯಲು ಉತ್ಸುಕನಾದನು; ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಕುಂತಿಗೆ ನೀಡಿದ ತನ್ನ ವಚನವು ಅವನಿಗೆ ಸ್ಮರಣವಾಯಿತು।
संजय उवाच
Educational Q&A
Even amid the fury of battle, moral restraint can arise from a prior vow: Karṇa’s remembered promise to Kuntī checks an impulse toward a decisive but ethically constrained act, showing how personal commitments and dharma can limit violence.
Karṇa closes in on Yudhiṣṭhira and physically touches his shoulder, appearing ready to seize him; at that critical instant he recalls the word he had given to Kuntī, which alters or restrains his immediate course of action.