Shloka 83
कर्णेन युधिष्ठिरानीकविदारणम् / Karṇa’s Breach of Yudhiṣṭhira’s Battle-Line
Devanagari script
ततो भूयोअब्रवीद् देवो देवानिन्द्रपुरोगमान्,तब महादेवजीने पुन: इन्द्र आदि देवताओंसे कहा--“शायद ये दैत्योंको न मारें' ऐसा समझकर तुम्हें किसी प्रकार भी शोक नहीं करना चाहिये। तुमलोग असुरोंको इस बाणसे “मरा हुआ' ही समझो”
Transliteration
tato bhūyo ’bravīd devo devān indrapurogāmān | tataḥ mahādevaḥ punar indra-ādi-devatābhyaḥ uvāca—“śāyad etān daityān na mārayeyuḥ” iti matvā yuṣmābhiḥ kathaṃcid api śoko na kartavyaḥ | yūyaṃ asurān etena bāṇena “mṛtān eva” manyadhvam ||
Translation
ಆಮೇಲೆ ದೇವನು ಇಂದ್ರನ ಮುನ್ನಡೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ದೇವಗಣಗಳಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದನು—“‘ಬಹುಶಃ ಈ ದೈತ್ಯರು ಹತರಾಗುವುದಿಲ್ಲ’ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಶೋಕಿಸಬೇಡಿ. ಈ ಬಾಣದಿಂದ ಅಸುರರನ್ನು ಹತರಾದವರಾಗಿಯೇ ತಿಳಿಯಿರಿ।”
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
भूयःagain, further
भूयः:
TypeIndeclinable
Rootभूयस्
अब्रवीत्said, spoke
अब्रवीत्:
TypeVerb
Rootब्रू
FormLan (Imperfect), past, 3rd, singular, Parasmaipada
देवःthe god (here: Mahādeva)
देवः:
Karta
TypeNoun
Rootदेव
Formmasculine, nominative, singular
देवान्the gods
देवान्:
Karma
TypeNoun
Rootदेव
Formmasculine, accusative, plural
इन्द्रपुरोगमान्having Indra in front / led by Indra
इन्द्रपुरोगमान्:
Karma
TypeAdjective
Rootइन्द्रपुरोगम
Formmasculine, accusative, plural
Speaker
पितामह उवाच
Characters & Entities
प
पितामह (Bhīṣma, as narrator/speaker label)म
महादेव (Śiva)इ
इन्द्र (Indra)द
देवाः (the gods)द
दैत्याः (Daityas)अ
असुराः (Asuras)ब
बाणः (arrow)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes