Shloka 1
Karṇa’s advance against the Pāṇḍava host; Arjuna’s clash with the Saṃśaptakas (कर्णस्य पाण्डवसेनाप्रवेशः—अर्जुनस्य संशप्तकसंप्रहारः)
(दाक्षिणात्य अधिक पाठका $ श्लोक मिलाकर कुल ६६ ३ “लोक हैं) शीस्स्न्श्मास्स शत भ्निध्रॉभ्राध्स त्रयस्त्रिंशो5 ध्याय: दुर्योधनका शल्यसे त्रिपुरोंकी उत्पत्तिका वर्णन, त्रिपुरोंसे भयभीत इन्द्र आदि देवताओंका ब्रह्माजीके साथ भगवान् शंकरके पास जाकर उनकि स्तुति करना दुर्योधन उवाच भूय एव तु मद्रेश यत्ते वक्ष्यामि तच्छृणु । यथा पुरावृत्तमिदं युद्धे देवासुरे विभो,निबोध मनसा चात्र न ते कार्या विचारणा । दुर्योधन बोला--मद्रराज! मैं पुन: आपसे जो कुछ कह रहा हूँ, उसे सुनिये। प्रभो! पूर्वकालमें देवासुर-संग्रामके अवसरपर जो घटना घटित हुई थी तथा जिसे महर्षि मार्कण्डेयने मेरे पिताजीको सुनाया था, वह सब मैं पूर्णरूपसे बता रहा हूँ। राजर्षिप्रवर! आप मन लगाकर इसे सुनिये, इसके विषयमें आपको कोई अन्यथा विचार नहीं करना चाहिये
duryodhana uvāca
bhūya eva tu madreśa yat te vakṣyāmi tac chṛṇu |
yathā purāvṛttam idaṃ yuddhe devāsure vibho |
nibodha manasā cātra na te kāryā vicāraṇā ||
ದುರ್ಯೋಧನನು ಹೇಳಿದನು—ಮದ್ರೇಶ, ನಾನು ಮತ್ತೆ ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕೇಳು. ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿ, ದೇವಾಸುರ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆದದ್ದನ್ನು ನಾನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಸ್ಥಿರಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೇಳು; ಇದರಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಸಂಶಯವೂ ಬೇರೆ ವಿಚಾರವೂ ಬೇಡ.
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds the authority of ancient precedent: Duryodhana urges attentive listening and discourages doubt, showing how speakers in the epic use revered past events to persuade and to frame present decisions in war.
Duryodhana addresses Śalya (king of Madra) and begins recounting an ancient episode from the devas–asuras conflict, setting up a larger mythic narrative (leading into the Tripura-related account) to influence the listener’s mindset.