Shloka 5

अध्याय २९: कर्णस्य शल्यं प्रति शापस्मरणं च युद्धनिश्चयः | Chapter 29: Karṇa recalls curses to Śalya and declares resolve for battle

Devanagari script

परिघमुसलशक्तितोमरै- नखरभुशुण्डिगदाशतैहता: । द्विरदनरहया: सहस्रशो रुधिरनदीप्रवहास्तदाभवन्‌,उस समय परिघ, मूसल, शक्ति, तोमर, नखर, भुशुण्डी और गदाओंकी सौ-सौ चोटें खाकर हजारों हाथी, मनुष्य और घोड़े खूनकी नदी बहाने लगे

Transliteration

sañjaya uvāca | parigha-muśala-śakti-tomarair nakhara-bhuśuṇḍi-gadā-śatair hatāḥ | dvirada-nara-hayāḥ sahasraśo rudhira-nadī-pravahās tadābhavan ||

Translation

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಆಗ ಪರಿಘ, ಮೂಸಳ, ಶಕ್ತಿ, ತೋಮರ, ನಖರ, ಭುಶುಂಡಿ ಮತ್ತು ಗದೆಗಳ ನೂರಾರು ಹೊಡೆತಗಳಿಂದ ಹತರಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಆನೆಗಳು, ಮನುಷ್ಯರು, ಕುದುರೆಗಳು ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿದವು; ಯುದ್ಧಭೂಮಿ ರಕ್ತನದಿಗಳ ಪ್ರವಾಹವನ್ನೇ ಹೊರಸೂಸಿದಂತೆ ಆಯಿತು.

Word by Word

परिघwith an iron club/bar

मुसलwith a pestle/club

शक्तिwith a spear/javelin

तोमरैःwith lances

नखरwith a claw-like weapon (nakhara)

भुशुण्डिwith a bhusuṇḍī (heavy missile/club-like weapon)

गदाwith a mace

शतैःby hundreds

हताःstruck/slain

द्विरदelephants

नरmen

हयाःhorses

सहस्रशःby thousands

रुधिरof blood

नदीrivers

प्रवहाःstreams/flows

तदाthen

अभवन्became/were

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

स

संजय (Sañjaya)

प

परिघ (parigha)

म

मूसल (muśala)

श

शक्ति (śakti)

त

तोमर (tomara)

न

नखर (nakhara)

भ

भुशुण्डी (bhuśuṇḍī)

ग

गदा (gadā)

द

द्विरद (elephants)

न

नर (men/warriors)

ह

हय (horses)

र

रुधिरनदी (river of blood)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes