Previous Verse
Next Verse

Shloka 44

Karṇa-parva Adhyāya 19 — Saṃśaptaka–Trigarta Assault and Aindra-astra Counter

तदर्कचन्द्रग्रहपावकव्विषं भृशातिपातात्‌ पतितं विचूर्णितम्‌ । महेन्द्रवज्ाभिहतं महास्वनं यथाद्रिशुड्रं धरणीतले तथा,सूर्य, चन्द्रमा, ग्रह और अग्निके समान प्रकाशमान वह मुकुट उस तोमरके गहरे आघातसे चूर-चूर होकर महान्‌ शब्दके साथ उसी प्रकार पृथ्वीपर गिर पड़ा, जैसे इन्द्रके वज्ग़से आहत हो किसी पर्वतका शिखर भारी आवाजके साथ धराशायी हो जाता है

tad arkacandra-graha-pāvakopamaṃ bhṛśātitāpāt patitaṃ vicūrṇitam | mahendra-vajrābhihataṃ mahāsvanaṃ yathādriśṛṅgaṃ dharaṇītale tathā ||

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ, ಗ್ರಹಗಳು ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಆ ಕಿರೀಟವು ತೋಮರದ ಭೀಕರ ಆಘಾತದಿಂದ ಚೂರುಚೂರಾಗಿ ಮಹಾಧ್ವನಿಯೊಂದಿಗೆ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದಿತು. ಇಂದ್ರನ ವಜ್ರದಿಂದ ಹೊಡೆದ ಪರ್ವತಶಿಖರವು ದೊಡ್ಡ ಶಬ್ದದೊಂದಿಗೆ ನೆಲಕ್ಕುರುಳುವಂತೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಅದು ಕುಸಿಯಿತು.

तत्that
तत्:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
अर्कsun
अर्क:
TypeNoun
Rootअर्क
FormMasculine, —, —
चन्द्रmoon
चन्द्र:
TypeNoun
Rootचन्द्र
FormMasculine, —, —
ग्रहplanet
ग्रह:
TypeNoun
Rootग्रह
FormMasculine, —, —
पावकfire
पावक:
TypeNoun
Rootपावक
FormMasculine, —, —
विषम्poison-like; (here) comparable to
विषम्:
Karta
TypeAdjective
Rootविष
FormNeuter, Nominative, Singular
भृशexcessively, greatly
भृश:
TypeIndeclinable
Rootभृश
अतिपातात्from the violent blow/impact
अतिपातात्:
Apadana
TypeNoun
Rootअतिपात
FormMasculine, Ablative, Singular
पतितम्fallen
पतितम्:
Karta
TypeVerb
Rootपत्
Formक्त (past passive participle), Neuter, Nominative, Singular
विचूर्णितम्crushed, pulverized
विचूर्णितम्:
Karta
TypeVerb
Rootचूर्ण् (चूर्णय्)
Formक्त (past passive participle), Neuter, Nominative, Singular
महेन्द्रgreat Indra
महेन्द्र:
TypeNoun
Rootमहेन्द्र
FormMasculine, —, —
वज्रby the thunderbolt
वज्र:
Karana
TypeNoun
Rootवज्र
FormNeuter, Instrumental, Singular
अभिहतम्struck, smitten
अभिहतम्:
Karta
TypeVerb
Rootहन् (अभि-हन्)
Formक्त (past passive participle), Neuter, Nominative, Singular
महास्वनम्with a great sound
महास्वनम्:
Karta
TypeAdjective
Rootमहास्वन
FormNeuter, Nominative, Singular
यथाjust as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
अद्रिmountain
अद्रि:
TypeNoun
Rootअद्रि
FormMasculine, —, —
शृङ्गम्peak, summit
शृङ्गम्:
Karta
TypeNoun
Rootशृङ्ग
FormNeuter, Nominative, Singular
धरणीतलेon the surface of the earth
धरणीतले:
Adhikarana
TypeNoun
Rootधरणीतल
FormNeuter, Locative, Singular
तथाso, in the same way
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा

संजय उवाच

S
Sañjaya
M
mukuṭa (crown)
T
tomara (javelin/spear)
I
Indra (Mahendra)
V
vajra (thunderbolt)
S
sun (arka)
M
moon (candra)
P
planets (graha)
F
fire (pāvaka)
M
mountain peak (adriśṛṅga)
E
earth/ground (dharaṇītala)