Shloka 3
Karṇa-parva Adhyāya 19 — Saṃśaptaka–Trigarta Assault and Aindra-astra Counter
संजय उवाच भीष्मद्रोणकृपद्रौणिकर्णार्जुनजनार्दनान् | समाप्तविद्यान् धनुषि श्रेष्ठान् यान् मन्यसे रथान्,संजयने कहा--राजन्! भीष्म, द्रोण, कृपाचार्य, अश्वत्थामा, कर्ण, अर्जुन तथा श्रीकृष्ण आदि जिन वीरोंको आप पूर्ण विद्वान, थनुर्वेदमें श्रेष्ठ तथा महारथी मानते हैं, इन सब महारथियोंको जो अपने पराक्रमके समक्ष तुच्छ समझता था, जो किसी भी नरेशको अपने समान नहीं मानता था, जो द्रोण और भीष्मके साथ अपनी तुलना नहीं सह सकता था और जिसने श्रीकृष्ण तथा अर्जुनसे भी अपनेमें तनिक भी न्यूनता माननेकी इच्छा नहीं की, उसी सम्पूर्ण शस्त्रधारियोंमें श्रेष्ठ नृपशिरोमणि पाण्ड्यने अपमानित हुए यमराजके समान कुपित हो कर्णकी सेनाका वध आरम्भ किया
sañjaya uvāca—bhīṣma-droṇa-kṛpa-drauṇi-karṇārjuna-janārdanān | samāpta-vidyān dhanuṣi śreṣṭhān yān manyase rathān nṛpa ||
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜನೇ! ಭೀಷ್ಮ, ದ್ರೋಣ, ಕೃಪಾಚಾರ್ಯ, ದ್ರೋಣಪುತ್ರ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ, ಕರ್ಣ, ಅರ್ಜುನ ಮತ್ತು ಜನಾರ್ದನ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ—ಇವರನ್ನು ನೀವು ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣರು, ಧನುರ್ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು, ಮಹಾರಥಿಗಳು ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೀರಿ. ಅಂಥವರನ್ನೂ ಅವನು ತನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮದ ಮುಂದೆ ತೃಣಪ್ರಾಯವೆಂದು ಎಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಯಾವ ರಾಜನನ್ನೂ ತನ್ನ ಸಮಾನನೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ; ದ್ರೋಣ-ಭೀಷ್ಮರೊಂದಿಗೆ ಸಮತೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಸಹಿಸಲಿಲ್ಲ; ವಾಸುದೇವ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನರೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ತನ್ನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪವೂ ಹೀನತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಚ್ಛಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ನೃಪಶಿರೋಮಣಿ ಪಾಂಡ್ಯನು, ಅವಮಾನಿತನಾಗಿ ಯಮನಂತೆ ಕ್ರುದ್ಧನಾಗಿ, ಕರ್ಣನ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds a moral contrast between genuine mastery (complete learning and disciplined excellence in archery) and the corrosive force of pride. By listing the foremost warriors, it frames the ethical warning that arrogance can lead one to dismiss even the greatest, provoking reckless violence and escalating destruction in war.
Sañjaya addresses Dhṛtarāṣṭra and names the elite chariot-warriors—Bhīṣma, Droṇa, Kṛpa, Aśvatthāmā, Karṇa, Arjuna, and Kṛṣṇa—whom the king considers supreme. The narration then pivots to describe a fiercely proud ruler who, after being insulted, becomes wrathful and begins attacking and killing soldiers in Karṇa’s army.