Previous Verse
Next Verse

Shloka 173

कर्णपर्व — पञ्चदशोऽध्यायः | Karṇa Parva, Chapter 15: Pāṇḍya’s Advance and Aśvatthāmā’s Counterstroke

केशवार्जुनयोर्मूर्थ्नि प्राह वाचाशरीरिणी । सिद्धों तथा देवर्षियोंके समुदायों एवं चारणोंने भी अर्जुनकी भूरि-भूरि प्रशंसा की। देवताओंकी दुन्दुभियाँ बज उठीं, आकाशसे श्रीकृष्ण और अर्जुनके मस्तकपर फूलोंकी वर्षा होने लगी तथा इस प्रकार आकाशवाणी हुई--

keśavārjunayor mūrdhni prāha vācāśarīriṇī | siddhāḥ tathā devarṣigaṇāḥ samudāyāś ca cāraṇāś ca arjunasya bhūri-bhūri praśaṃsām akurvan | devānāṃ dundubhayo nanāduḥ, ākāśāt śrīkṛṣṇārjunayoḥ mastakeṣu puṣpavarṣo babhūva, tathā cākāśavāṇī babhāṣe—

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಆಮೇಲೆ ಕೇಶವ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನರ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲಿಂದ ಒಂದು ಅಶರೀರವಾಣಿ ಮಾತಾಡಿತು. ಸಿದ್ಧರು, ದೇವರ್ಷಿಗಳ ಸಮೂಹಗಳು ಹಾಗೂ ಚಾರಣರು ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಮರುಮರು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದರು. ದೇವತೆಗಳ ದುಂದುಭಿಗಳು ಮೊಳಗಿದವು; ಆಕಾಶದಿಂದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನರ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿ ಸುರಿಯಿತು; ಹೀಗೆ ಆಕಾಶವಾಣಿ ಕೇಳಿಬಂತು.

केशवof Keshava (Krishna)
केशव:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकेशव
FormMasculine, Genitive, Dual
अर्जुनयोःof Arjuna
अर्जुनयोः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअर्जुन
FormMasculine, Genitive, Dual
मूर्ध्निon the head
मूर्ध्नि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमूर्धन्
FormMasculine, Locative, Singular
प्राहsaid/spoke
प्राह:
Karta
TypeVerb
Rootप्र + अह्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular
वाचाwith a voice
वाचा:
Karana
TypeNoun
Rootवाच्
FormFeminine, Instrumental, Singular
अशरीरिणीbodiless (voice)
अशरीरिणी:
Karta
TypeAdjective
Rootअ-शरीरिन्
FormFeminine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
K
Keśava (Śrī Kṛṣṇa)
A
Arjuna
S
Siddhas
D
Devarṣis (divine seers)
C
Cāraṇas
D
Devas (gods)
D
Dundubhi (celestial drums)
Ā
Ākāśavāṇī (heavenly voice)
P
Puṣpavarṣa (shower of flowers)

Educational Q&A

The scene frames Arjuna’s action as dharmically sanctioned: when righteous effort is aligned with divine guidance (Keśava), the cosmos itself—through seers, celestial bards, and heavenly signs—confirms moral legitimacy and strengthens resolve amid war.

After a significant martial moment, a heavenly voice is heard above Kṛṣṇa and Arjuna; Siddhas, divine seers, and Cāraṇas extol Arjuna, celestial drums sound, and flowers rain from the sky—public, supernatural signs of approval and auspiciousness.