Shloka 6
क्रोशतां चैव योधानां त्वरितानां परस्परम् । बभूव तुमुल: शब्दो दिवस्पृक् सुमहांस्तत:,प्रजानाथ! सजाये जाते हुए बड़े-बड़े गजराजों, आवरणयुक्त रथों, कवच धारण करते हुए मनुष्यों, कसे जाते हुए घोड़ों तथा उतावलीपूर्वक एक-दूसरेको पुकारते हुए योद्धाओंका महान् तुमुल-नाद आकाशमें बहुत ऊँचेतक गूँज रहा था
krośatāṃ caiva yodhānāṃ tvaritānāṃ parasparam | babhūva tumulaḥ śabdo divaspṛk sumahāṃs tataḥ prajānātha |
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಪ್ರಜಾನಾಥ! ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಯೋಧರು ಪರಸ್ಪರ ಕೂಗಿಕೊಂಡಾಗ, ಆಕಾಶವನ್ನೇ ತಟ್ಟುವಂತೆ ಮಹಾ ತುಮುಲ ಧ್ವನಿ ಎದ್ದಿತು. ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯೆಲ್ಲೆಡೆ ಆತುರದ ಕರೆಗಳು, ಸೇನೆಯ ಜಮಾವಣೆ ಮತ್ತು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಮರದ ಒತ್ತಡದ ಗಂಭೀರ ನಾದ ತುಂಬಿತು.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how war, once set in motion, gathers an overwhelming force—audible as a heaven-reaching uproar—reminding the listener that collective human action (especially violent action) creates consequences that quickly exceed individual control, pressing rulers to reflect on responsibility (dharma) amid conflict.
Sañjaya describes the battlefield as combatants hurry into position and call out to each other; their cries and the general commotion rise into a massive, sky-reaching din, marking the escalation toward intense fighting in the Karṇa Parva.