Shloka 19
अध्याय ९९ — युयुधान-दुःशासन-युद्धम्
Chapter 99: Sātyaki and Duḥśāsana’s engagement
रथिनो रथिभश्रि: सार्थमश्वचारोहाश्ष सादिभि: | मातड़् वरमातज्जैः पदाताश्ष पदातिभि:,रथी रथियोंके, घुड़सवार घुड़सवारोंके, मतवाले हाथी श्रेष्ठ गजराजोंके और पैदल योद्धा पैदलोंके साथ युद्ध कर रहे थे
sañjaya uvāca | rathino rathibhiḥ sārdham aśvacārā rohāś ca sādibhiḥ | mattavāra-mataṅgajaiḥ padātāś ca padātibhiḥ ||
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಆ ಯುದ್ಧಕೋಲಾಹಲದಲ್ಲಿ ರಥಿಗಳು ರಥಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅಶ್ವಾರೋಹಿಗಳು ಅಶ್ವಾರೋಹಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮದೋನ್ಮತ್ತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗಜರಾಜರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗಜರಾಜರೊಂದಿಗೆ, ಪಾದಾತಿಗಳು ಪಾದಾತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು. ಹೀಗೆ ಯುದ್ಧದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಂಗದಲ್ಲೂ ಸಮಬಲಿಗಳು ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿ ಸಂಘರ್ಷದ ಭೀಕರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರು.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse is primarily descriptive rather than doctrinal: it highlights how war escalates when each combat arm meets its counterpart—chariot against chariot, horse against horse, elephant against elephant, foot against foot—showing the organized, reciprocal nature of kṣatriya warfare and the resulting intensification of destruction.
Sañjaya reports that the battle has become fully engaged across all divisions of the armies. Each type of warrior—charioteers, cavalry, elephant corps, and infantry—has found its matching opponent and is fighting in close contest.