Shloka 2
Droṇānīka-praveśa: Arjuna’s respectful appeal to Droṇa and renewed advance toward Jayadratha (द्रोणानीकप्रवेशः)
तस्मै हान्निर्वरं प्रादात् ततो वत्रे वरं गय: । तपसा ब्रह्मचर्येण व्रतेन नियमेन च,इससे प्रसन्न होकर अग्निदेवने उन्हें वर देनेकी इच्छा प्रकट की। (अग्निदेवकी आज्ञासे) गयने उनसे यह वरदान माँगा--“मैं तप, ब्रह्मचर्य, व्रत, नियम और गुरुजनोंकी कृपासे वेदोंका ज्ञान प्राप्त करना चाहता हूँ। दूसरोंको कष्ट पहुँचाये बिना अपने धर्मके अनुसार चलकर अक्षय धन पाना चाहता हूँ। ब्राह्मणोंको दान देता रहूँ और इस कार्यमें प्रतिदिन मेरी अधिकाधिक श्रद्धा बढ़ती रहे। अपने ही वर्णकी पतिव्रता कन्याओंसे मेरा विवाह हो और उन्हींके गर्भसे मेरे पुत्र उत्पन्न हों। अन्नदानमें मेरी श्रद्धा बढ़े तथा धर्ममें ही मेरा मन लगा रहे। अग्निदेव! मेरे धर्मसम्बन्धी कार्योमें कभी कोई विघ्न न आवे”
tasmai hānnir varaṃ prādāt tato vatre varaṃ gayaḥ | tapasā brahmacaryeṇa vratena niyamena ca ||
ನಾರದರು ಹೇಳಿದರು—ಅವನಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಅಗ್ನಿದೇವನು ಅವನಿಗೆ ವರವನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಆಗ ಗಯನು ವರವನ್ನು ಆಯ್ದನು—“ತಪಸ್ಸು, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ವ್ರತ, ನಿಯಮ ಮತ್ತು ಗುರುಗಳ ಕೃಪೆಯಿಂದ ನನಗೆ ವೇದಜ್ಞಾನ ದೊರಕಲಿ. ಇತರರಿಗೆ ಪೀಡೆ ನೀಡದೆ ಸ್ವಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ ಅಕ್ಷಯ ಧನವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ನಿರಂತರ ದಾನ ನೀಡುತ್ತಿರಲಿ; ಪ್ರತಿದಿನ ನನ್ನ ಶ್ರದ್ಧೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರಲಿ. ನನ್ನದೇ ವರ್ಣದ ಪತಿವ್ರತಾ ಕನ್ಯೆಯರೊಂದಿಗೆ ನನ್ನ ವಿವಾಹವಾಗಲಿ; ಅವರ ಗರ್ಭದಿಂದಲೇ ನನ್ನ ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಲಿ. ಅನ್ನದಾನದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಭಕ್ತಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಲಿ; ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಸ್ಥಿರವಾಗಲಿ. ಹೇ ಅಗ್ನಿದೇವಾ! ನನ್ನ ಧರ್ಮಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ವಿಘ್ನ ಉಂಟಾಗದಿರಲಿ.”
नारद उवाच
Educational Q&A
The verse frames true prosperity as dharma-grounded: learning gained through disciplined practice (tapas, brahmacarya, vrata, niyama), wealth sought without harming others, and sustained generosity—especially annadāna and gifts to brāhmaṇas—supported by increasing faith and freedom from obstacles in righteous duties.
Nārada narrates that Agni, pleased, offers a boon. Gaya responds by choosing a set of dharmic blessings: Vedic knowledge through disciplined life and guru-grace, harmless acquisition of enduring wealth, continual charity with growing devotion, proper marriage within varṇa with sons, increased faith in food-giving, and the removal of impediments to religious acts.