Shloka 1
Subhadrā-vilāpaḥ — Subhadrā’s Lament for Abhimanyu
Droṇa-parva 55
अत-४-णक+ पञ्चपज्चाशत्तमो< ध्याय: षोडशराजकीयोपाख्यानका आरम्भ, नारदजीकी कृपासे राजा सूंजयको पुत्रकी प्राप्ति, दस्युओंद्वारा उसका वध तथा पुत्रशोकसंतप्त सृंजयको नारदजीका मरुत्तका चरित्र सुनाना सज्जय उवाच श्र॒त्वा मृत्युसमुत्पत्ति कर्माण्यनुपमानि च | धर्मराज: पुनर्वाक््यं प्रसाद्यनमथाब्रवीत्,संजय कहते हैं--राजन्! मृत्युकी उत्पत्ति और उसके अनुपम कर्म सुनकर धर्मराज युधिष्ठिरने पुनः व्यासजीको प्रसन्न करके उनसे यह बात कही
sañjaya uvāca | śrutvā mṛtyu-samutpattiṃ karmāṇy anupamāni ca | dharmarājaḥ punar vākyaṃ prasādya namathābravīt ||
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜನೇ! ಮೃತ್ಯುವಿನ ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನೂ ಅದರ ಅನೂಪಮ ಕರ್ಮಗಳನ್ನೂ ಕೇಳಿ ಧರ್ಮರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಮತ್ತೆ ವ್ಯಾಸಮಹರ್ಷಿಯನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಿ (ವಿನಯದಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ) ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
सज्जय उवाच
Educational Q&A
Knowledge about profound matters like death and cosmic order should be sought through humility and proper conduct—approaching a qualified teacher with reverence—so that inquiry remains aligned with dharma rather than mere curiosity or fear.
After hearing an account concerning the origin and deeds of personified Death, Yudhiṣṭhira respectfully pleases and bows to Vyāsa and then continues the dialogue by speaking again, signaling a new question or continuation of the teaching.