Shloka 10
अभिमन्योर् दारुणः संमर्दः
Abhimanyu’s fierce melee amid chariot formations
उसने सात्यकिको तीन, भीमसेनको आठ, धृष्टद्युम्नको साठ, विराटको दस, ट्रुपदको पाँच, शिखण्डीको सात, केकयराजकुमारोंको पचीस, द्रौपदीपुत्रोंकी तीन-तीन तथा युधिष्ठिरको सत्तर तीखे बाणोंद्वारा घायल कर दिया। तत्पश्चात् बाणोंका बड़ा भारी जाल-सा बिछाकर उसने शेष सैनिकोंकों भी पीछे हटा दिया। यह एक अद्भुत-सी बात थी | ७-- ९ || अथास्य शितपीतेन भल्लेनादिश्य कार्मुकम् चिच्छेद प्रहसन् राजा धर्मपुत्र: प्रतापवान्,तब प्रतापी राजा धर्मपुत्र युधिष्ठिने एक तीखे और पानीदार भल्लके द्वारा उसके धनुषको काटनेकी घोषणा करके हँसते-हँसते काट डाला
sañjaya uvāca | sa sātvatikaṃ trīn bhīmasenaṃ aṣṭau dhṛṣṭadyumnaṃ ṣaṣṭiṃ virāṭaṃ daśa drupadaṃ pañca śikhaṇḍinaṃ sapta kekayarājakumārān pañcaviṃśatim draupadīputrān trīn-trīn yudhiṣṭhiraṃ saptatiṃ tīvrabāṇair viddhvā | tataḥ bāṇānāṃ mahājālaṃ iva vitatya śeṣasainyān api parāṅmukhān akarot | etad adbhutam iva | athāsya śitapītena bhallena ādiśya kārmukaṃ ciccheda prahasan rājā dharmaputraḥ pratāpavān ||
ಅವನು ಸಾತ್ಯಕಿಯನ್ನು ಮೂರು, ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಎಂಟು, ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನನ್ನು ಅರವತ್ತು, ವಿರಾಟನನ್ನು ಹತ್ತು, ದ್ರುಪದನನ್ನು ಐದು, ಶಿಖಂಡಿಯನ್ನು ಏಳು, ಕೇಕಯ ರಾಜಕುಮಾರರನ್ನು ಇಪ್ಪತ್ತೈದು, ದ್ರೌಪದಿಯ ಪುತ್ರರನ್ನು ತಲಾ ಮೂರು ಮತ್ತು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು ಎಪ್ಪತ್ತು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಗಾಯಗೊಳಿಸಿದನು. ನಂತರ ಮಹಾ ಬಾಣಜಾಲವನ್ನು ಹರಡಿ ಉಳಿದ ಸೇನೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿದನು; ಅದು ಅಚ್ಚರಿಯ ದರ್ಶನ. ಅನಂತರ ಪ್ರತಾಪಿ ಧರ್ಮಪುತ್ರ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ನಗುತ್ತಾ ಗುರಿ ಹೇಳಿ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಕ್ಷುರಧಾರ ಭಲ್ಲದಿಂದ ಎದುರಾಳಿಯ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
संजय उवाच
Educational Q&A
Even amid war’s chaos, the passage highlights disciplined skill and purposeful action: overwhelming force (the ‘net’ of arrows) can rout many, yet a single well-aimed, restrained counterstroke (severing the bow rather than killing) can decisively check aggression—an expression of kṣatriya-dharma guided by judgment.
A warrior showers key Pāṇḍava allies with specified numbers of arrows and drives the rest back with dense missile-fire. Then Yudhiṣṭhira (Dharmaputra) responds by cutting the attacker’s bow with a sharp bhalla arrow, publicly declaring his aim and doing so with confident composure.