Shloka 426
Devanagari script
रिक्तपाणिरन पश्येत राजान ब्राह्म॒णं स्त्रियम् । “अब तू कर्णकी तथा अपनी भी फिर ऐसी ही अवस्था देखेगा। जो अपने धर्म, अर्थ और काम तीनोंकी इच्छा रखता है, उसे राजा, ब्राह्मण और स्त्रीसे खाली हाथ नहीं मिलना चाहिये (इसीलिये तेरे मित्रका यह मस्तक मैं भेंटके तौरपर लाया हूँ)
Translation
ರಾಜನ್, ರಾಜ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀ—ಇವರ ಬಳಿಗೆ ಯಾರೂ ಖಾಲಿಹಸ್ತನಾಗಿ ಹೋಗಬಾರದು. ಈಗ ನೀನು ಕರ್ಣನದೂ ನಿನ್ನದೂ ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಾಣುವೆ. ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ—ಈ ಮೂರನ್ನೂ ಬಯಸುವವನು ರಾಜ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಯರಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ರಿಕ್ತಹಸ್ತನಾಗಿ ಮರಳಬಾರದು; ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ನಿನ್ನ ಮಿತ್ರನ ಈ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ನಾನು ಕಾಣಿಕೆಯಾಗಿ ತಂದಿದ್ದೇನೆ.
Word by Word
रिक्तपाणिःone with empty hands
रिक्तपाणिः:
Karta
TypeNoun
Rootरिक्तपाणि
FormMasculine, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
पश्येत्should see/meet
पश्येत्:
TypeVerb
Rootदृश्
FormOptative (Vidhi-lin), Third, Singular, Parasmaipada
राजानम्a king
राजानम्:
Karma
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Accusative, Singular
ब्राह्मणम्a Brahmin
ब्राह्मणम्:
Karma
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Accusative, Singular
स्त्रियम्a woman
स्त्रियम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्त्री
FormFeminine, Accusative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes