Shloka 16
तेन विद्राव्यमाणानि पाण्डुसैन्यानि भारत । निशीथे विप्रकीर्यन्ते वातनुन्ना घना इव,अभियाति द्रुतं कर्ण तद् वारय महारथम् । संजय कहते हैं--राजन! युद्धस्थलमें इस प्रकार कर्णका वध करनेकी इच्छासे उद्यत हुए घटोत्कचको सूतपुत्रके रथकी ओर आते देख आपके पुत्र दुर्योधनने दःशासनसे इस प्रकार कहा--'भाई! यह राक्षस रणभूमिमें कर्णका वेगपूर्वक पराक्रम देखकर तीव्र गतिसे उसपर आक्रमण कर रहा है; अतः उस महारथी घटोत्कचको रोको भारत! उसके खदेड़े हुए पाण्डवसैनिक हवाके उड़ाये हुए बादलोंके समान उस निशीथकालमें चारों ओर बिखर गये
tena vidrāvyamāṇāni pāṇḍusainyāni bhārata | niśīthe viprakīryante vātanunnā ghanā iva || abhiyāti drutaṃ karṇa tad vārayā mahāratham ||
ಭಾರತನೇ! ಅವನು ಓಡಿಸಿದ ಪಾಂಡವ ಸೈನ್ಯವು ನಿಶೀಥಕಾಲದ ಅಂಧಕಾರದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಚದುರಿದ ಮೋಡಗಳಂತೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಚದುರಿತು. ‘ಕರ್ಣನ ಕಡೆ ಅವನು ವೇಗವಾಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ಆ ಮಹಾರಥನನ್ನು ತಡೆ.’
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how fear and momentum in war can rapidly dissolve collective order: when a powerful attacker routs troops, even a large army disperses like wind-tossed clouds. Ethically, it underscores the kṣatriya ideal of steadiness—leaders must act decisively to check a destructive force and prevent wider collapse.
Sañjaya describes a night-time scene where the Pāṇḍava forces are being driven into flight and scattered. A warning is issued to Karṇa that a formidable chariot-warrior is charging swiftly, and he should be restrained/stopped—framing an urgent tactical moment amid the chaos of the midnight battle.