Shloka 51
भीमसेन-धृष्टद्युम्नयोर्वाक्यं
Bhīmasena and Dhṛṣṭadyumna’s Speeches on Kṣātra-Dharma
विव्याध नृपतिं तूर्ण सप्तभिर्निशितै: शरै: । तब महाबली भीमसेनने दूसरा धनुष हाथमें लेकर तुरंत ही कौरवनरेशको सात तीखे बाणोंसे बींध डाला ।। तदप्यस्य धनुः क्षिप्रं चिच्छेद लघुहस्तवत्,तव पुत्रो महाराज जितकाशी मदोत्कट: । दुर्योधनने शीघ्रतापूर्वक हाथ चलानेवाले कुशल योद्धाकी भाँति भीमसेनके उस धनुषको भी शीघ्र ही काट दिया। महाराज! भीमसेनके हाथमें लिये हुए दूसरे, तीसरे, चौथे और पाँचवें धनुषको भी विजयसे उल्लसित होनेवाले आपके मदोनन््मत्त पुत्रने काट डाला
sañjaya uvāca |
vivyādha nṛpatiṁ tūṛṇaṁ saptabhir niśitaiḥ śaraiḥ |
tad apy asya dhanuḥ kṣipraṁ ciccheda laghu-hastavat |
tava putro mahārāja jita-kāśī madotkaṭaḥ |
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— ಭೀಮಸೇನನು ತಕ್ಷಣವೇ ಏಳು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕೌರವ ರಾಜನನ್ನು ಭೇದಿಸಿದನು. ಆದರೆ, ಮಹಾರಾಜನೇ, ಗರ್ವಮತ್ತನಾಗಿ ವಿಜಯೋನ್ಮತ್ತನಾದ ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನು ಚುರುಕು ಕೈಚಳಕದ ನಿಪುಣ ಯೋಧನಂತೆ ಭೀಮನ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಕೂಡಲೇ ಕತ್ತರಿಸಿದನು; ಭೀಮನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡ ಎರಡನೇ, ಮೂರನೇ, ನಾಲ್ಕನೇ ಮತ್ತು ಐದನೇ ಧನುಸ್ಸುಗಳನ್ನೂ ಅವನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಕತ್ತರಿಸಿ ಹಾಕಿದನು.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how martial excellence can be accompanied by inner faults: skill and speed win tactical moments, yet pride (mada) intensifies conflict. It invites reflection on kshatriya action performed with discipline versus action driven by arrogance.
Bhima strikes Duryodhana with seven sharp arrows. Duryodhana immediately retaliates by cutting Bhima’s bow, demonstrating superior timing and quick-handed technique in the ongoing battlefield exchange.