Shloka 41
भीमसेन-धृष्टद्युम्नयोर्वाक्यं
Bhīmasena and Dhṛṣṭadyumna’s Speeches on Kṣātra-Dharma
इस प्रकार समरभूमिमें राक्षसराज घटोत्कचको घायल करके महारथी द्रोणपुत्रने बड़े जोरसे गर्जना की ।। पूजितस्तव पुत्रैश्न सर्वयोधैश्व भारत । वपुषातिप्रजज्वाल मध्याह्न इव भास्कर:,भरतनन्दन! उस समय सम्पूर्ण योद्धाओं तथा आपके पुत्रोंद्वारा पूजित हुआ अश्वत्थामा अपने शरीरसे मध्याह्न-कालके सूर्यकी भाँति अत्यन्त प्रकाशित हो रहा था
sañjaya uvāca |
iti prakāraṁ samara-bhūmau rākṣasa-rājaṁ ghaṭotkacaṁ ghālayitvā mahā-rathī droṇa-putro 'śvatthāmā mahā-vegena garjanāṁ cakāra ||
pūjitas tava putraiś ca sarva-yodhaiś ca bhārata |
vapuṣātiprajajvāla madhyāhna iva bhāskaraḥ ||
bharata-nandana! tadā sampūrṇa-yoddhābhiḥ tava putraiś ca pūjitaḥ aśvatthāmā sva-vapuṣā madhyāhna-kāla-sūrya iva atīva prakāśamānaḥ babhūva |
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸರಾಜ ಘಟೋತ್ಕಚನನ್ನು ಭೀಕರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಳಿಸಿ, ಮಹಾರಥಿಯಾದ ದ್ರೋಣಪುತ್ರ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ಮಹಾ ಬಲದಿಂದ ಗರ್ಜಿಸಿದನು. ಓ ಭಾರತ! ನಿನ್ನ ಪುತ್ರರು ಹಾಗೂ ಸಮಸ್ತ ಯೋಧರಿಂದ ಪೂಜಿತನಾದ ಅವನು ತನ್ನ ದೇಹತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು. ಓ ಭರತನಂದನ! ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಸಮಗ್ರ ಸೇನೆಯೂ ನಿನ್ನ ಪುತ್ರರೂ ಹೊಗಳಿದ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ಅಪಾರ ಕాంతಿಯಿಂದ ದೀಪ್ತನಾಗಿದ್ದನು।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how battlefield success brings public acclaim and a dazzling aura of power, yet it also hints at the moral danger of being intoxicated by victory and praise—especially in a war where adharma can hide behind heroic display.
After Aśvatthāmā grievously wounds Ghaṭotkaca, he lets out a mighty roar. The Kaurava princes and the assembled warriors honour him, and Sanjaya describes him as shining like the midday sun.