Shloka 5
Aśvatthāmā’s Lamentation, Vow of Retaliation, and the Manifestation of the Nārāyaṇāstra (द्रोणपर्व, अध्याय १६६)
Devanagari script
उल्काशतै: प्रज्वलितै रणभूमिवव्यराजत । दहामानेव लोकानामभावे च वसुंधरा,सैकड़ों प्रजजलित उल्काओं (मशालों)-से वह रणभूमि ऐसी शोभा पा रही थी, मानो प्रलयकालमें यह सारी पृथ्वी दग्ध हो रही हो
Transliteration
sañjaya uvāca | ulkāśataiḥ prajvalitaiḥ raṇabhūmir vyarājata | dahamāneva lokānām abhāve ca vasuṃdharā ||
Translation
ನೂರಾರು ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡ ಉಲ್ಕೆಗಳು (ಮಶಾಲೆಗಳು) ಬೆಳಗಿದುದರಿಂದ ರಣಭೂಮಿ ದೀಪ್ತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿತು—ಪ್ರಳಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿ ದಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಜೀವಿಗಳ ನಾಶವಾಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋಚಿತು।
Word by Word
उल्काशतैःby hundreds of meteors/torches
उल्काशतैः:
Karana
TypeNoun
Rootउल्का-शत
FormNeuter, Instrumental, Plural
प्रज्वलितैःblazing, kindled
प्रज्वलितैः:
Karana
TypeAdjective
Rootप्र-√ज्वल्
FormNeuter, Instrumental, Plural
रणभूमिःthe battlefield
रणभूमिः:
Karta
TypeNoun
Rootरणभूमि
FormFeminine, Nominative, Singular
व्यराजतshone, appeared splendid
व्यराजत:
TypeVerb
Rootवि-√राज्
FormImperfect, 3, Singular, Parasmaipada
दहामानाburning
दहामाना:
TypeAdjective
Root√दह्
FormFeminine, Nominative, Singular
इवas if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
लोकानाम्of the worlds/people
लोकानाम्:
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Genitive, Plural
अभावेin (the time of) destruction/non-existence
अभावे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअभाव
FormMasculine, Locative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
वसुंधराthe earth
वसुंधरा:
Karta
TypeNoun
Rootवसुंधरा
FormFeminine, Nominative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaR
raṇabhūmi (battlefield)U
ulkā (firebrands/torches)V
vasuṃdharā (earth)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes