Shloka 15

Aśvatthāmā’s Lamentation, Vow of Retaliation, and the Manifestation of the Nārāyaṇāstra (द्रोणपर्व, अध्याय १६६)

Devanagari script

यत्‌ प्राविशन्महेष्वास: पज्चालानपराजित: । नृत्यन्निव नरव्याप्रो रथमार्गेषु वीर्यवान्‌,महाधनुर्धर, पराक्रमी एवं किसीसे पराजित न होनेवाले पुरुषसिंह द्रोणाचार्यने रथके मार्गोंपर नृत्य-सा करते हुए वहाँ पांचालोंकी सेनामें प्रवेश किया था

Transliteration

yat prāviśan maheṣvāsaḥ pāñcālān aparājitaḥ | nṛtyann iva naravyāghro rathamārgeṣu vīryavān ||

Translation

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಅಪರಾಜಿತ ಮಹಾಧನುರ್ಧರನಾದ ನರవ్యಾಘ್ರ ದ್ರೋಣನು, ರಥಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯಿಸುವವನಂತೆ ವೀರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾ ಪಾಂಚಾಲರ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Word by Word

• यत्: which/that (fact that)
• यत्: Karma
• Type: Indeclinable
• Root: यद्
• Form: relative pronoun (neuter accusative singular used adverbially)

• प्राविशत्: entered
• प्राविशत्: Karta
• Type: Verb
• Root: प्र + विश्
• Form: लङ् (imperfect), past, 3rd, singular, परस्मैपद

• महेष्वासः: the great archer
• महेष्वासः: Karta
• Type: Noun
• Root: महेष्वास
• Form: masculine, nominative, singular

• पाञ्चालान्: the Pāñcālas
• पाञ्चालान्: Karma
• Type: Noun
• Root: पाञ्चाल
• Form: masculine, accusative, plural

• अपराजितः: unconquered, undefeated
• अपराजितः: Karta
• Type: Adjective
• Root: अपराजित
• Form: masculine, nominative, singular

• नृत्यन्: dancing
• नृत्यन्: Karta
• Type: Verb
• Root: नृत्
• Form: present active participle, masculine, nominative, singular

• इव: as if, like
• Type: Indeclinable
• Root: इव
• Form: particle of comparison

• नरव्याघ्रः: tiger among men
• नरव्याघ्रः: Karta
• Type: Noun
• Root: नरव्याघ्र
• Form: masculine, nominative, singular

• रथमार्गेषु: on the chariot-paths/lanes
• रथमार्गेषु: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: रथमार्ग
• Form: masculine, locative, plural

• वीर्यवान्: possessed of valor
• वीर्यवान्: Karta
• Type: Adjective
• Root: वीर्यवत्
• Form: masculine, nominative, singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Droṇa (Droṇācārya)
• Pañcālas
• ratha (chariot)
• rathamārga (chariot-lanes)