Shloka 296
उपायैः पूर्ववधकथनम् / Strategic Justifications for Prior Eliminations
वारणाभिरस्ता घोरा क्ष्वेडितोत्क्रुष्टनादिता । उस सेनाके आसपास सियारोंके समूह अपनी भयंकर बोली बोल रहे थे। शक्तियों तथा ध्वजोंसे सारी सेना व्याप्त थी। कहीं हाथी चिग्घाड़ रहे थे, कहीं योद्धा सिंहनाद कर रहे थे और कहीं एक सैनिक दूसरेको पुकारते तथा ललकारते थे। इन शब्दोंसे कोलाहलपूर्ण हुई वह सेना बड़ी भयानक जान पड़ती थी
vāraṇābhir astā ghorāḥ kṣveḍitotkruṣṭanāditāḥ |
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಆ ಸೇನೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಭಯಂಕರ ಕಿರುಚಾಟಗಳು, ಉಗ್ರ ನಾದಗಳು ಮೊಳಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಆಯುಧಗಳೂ ಧ್ವಜಗಳೂ ಸೇನೆಯನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದವು; ಎಲ್ಲೋ ಆನೆಗಳು ಘೋಷಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ಎಲ್ಲೋ ಯೋಧರು ಸಿಂಹನಾದ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಮತ್ತಲ್ಲೋ ಸೈನಿಕರು ಪರಸ್ಪರ ಕರೆದು ಸವಾಲು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಶಬ್ದಕೋಲಾಹಲದಿಂದ ಆ ಸೇನೆ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how war amplifies collective frenzy—noise, banners, and weaponry become a spectacle that overwhelms discernment. Ethically, it hints at the dehumanizing momentum of battle, where courage and aggression blur into chaos and dread.
Sañjaya describes the battlefield atmosphere: elephants trumpet, warriors shout, and soldiers challenge each other. The army, packed with weapons and standards, becomes a terrifying, uproar-filled mass.