Shloka 21
Droṇa Encircled at Night: Coalition Advance and Battlefield Omens (द्रोणपर्यावरणं रात्रियुद्धवर्णनम्)
एष वृष्णिप्रवीरेण ध्मात: सलिलजो भृूशम्,कुरुभिरययुध्यते सार्थ सर्वैश्वक्रगदाधर: । “भीम! देखो, यह वृष्णिवंशके प्रमुख वीर भगवान् श्रीकृष्णने बड़े जोरसे शंख बजाया है। यह शंखराज इस समय पृथ्वी और आकाश दोनोंको अपनी ध्वनिसे परिपूर्ण किये देता है। निश्चय ही सव्यसाची अर्जुनके भारी संकटमें पड़ जानेपर चक्र और गदा धारण करनेवाले भगवान् श्रीकृष्ण समस्त कौरवोंके साथ युद्ध कर रहे हैं
eṣa vṛṣṇipravīreṇa dhmātaḥ salilajo bhṛśam, kurubhir ayudhyate sārthaḥ sarvaiś cakragadādharaḥ |
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ನೋಡು, ಜಲದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಈ ಶಂಖರಾಜನನ್ನು ವೃಷ್ಣಿವಂಶದ ಅಗ್ರವೀರನು ಮಹಾಬಲದಿಂದ ಭಾರಿಯಾಗಿ ಊದಿದನು. ಅದರ ಮಹಾನಾದವು ಈಗ ಭೂಮಿಯನ್ನೂ ಅಂತರಿಕ್ಷವನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತುಂಬುತ್ತಿದೆ. ಸವ್ಯಸಾಚಿ ಅರ್ಜುನನು ಭಾರೀ ಸಂಕಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಚಕ್ರ-ಗದಾಧಾರಿ ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಸಮಸ್ತ ಕುರುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದ್ದಾನೆ—ಇದು ನಿಶ್ಚಯ.
संजय उवाच
Educational Q&A
When righteousness and a just cause are threatened in extreme crisis, decisive protection and timely intervention become a duty. The verse frames Kṛṣṇa’s action—signaled by the conch’s thunder—as protective resolve in response to Arjuna’s peril, emphasizing guardianship of dharma even amid the chaos of war.
Sañjaya reports that Kṛṣṇa, the foremost Vṛṣṇi hero, blows a powerful sea-born conch whose sound fills earth and sky. Interpreting this as a response to Arjuna’s grave danger, Sañjaya states that Kṛṣṇa—identified by his weapons, discus and mace—has entered combat against the Kaurava forces.